کمبود مصنوعی میلگرد زیر پوست بازار آهن آلات

زیر پوست بازار؛ وقتی شمش هست اما خریداری نیست

بازار آهن‌آلات در ایران، در حالی با کاهش عرضه‌ی میلگرد روبه‌رو شده که ظرفیت تولید فولاد کشور همچنان بالاست. گزارش‌ها از منابعی مانند IRSTEEL و Steel Radar نشان می‌دهند:

• تولید و عرضه میلگرد در هفته‌های اخیر کاهش یافته است.

• در بخش مواد اولیه (پلت آهن)، تولید ۲.۸٪ کاهش اما صادرات ۹٪ افزایش داشته است.

یعنی مواد خام از کشور خارج می‌شود، اما تولید داخلی با چالش تأمین روبه‌روست.
در همین زمان، بخشی از تولیدکنندگان با «پیش‌فروش زیاد» و «چالش جایگزینی محصولات» مواجه‌اند و برخی نیز عمداً عرضه را به تأخیر می‌اندازند تا قیمت‌ها بالا بماند.

نتیجه: بازاری شکل گرفته که در آن “شمش هست، اما خریدار نیست” — نه به‌دلیل کمبود واقعی، بلکه به خاطر بی‌اعتمادی، رکود تقاضا و احتکار احتمالی.

نگاهی به بازار جهانی؛ ثباتی شکننده در اکتبر ۲۰۲۵

برای درک بهتر وضعیت داخلی، باید به بازار جهانی فولاد هم نگاه کنیم.

در مهر ۲۰۲۵ (اکتبر)، قیمت فولاد در چین، هند و ترکیه تقریباً ثابت اما شکننده بوده است.
کارشناسان می‌گویند که هرگونه افزایش ناگهانی قیمت انرژی یا محدودیت صادراتی می‌تواند این ثبات را از بین ببرد.

در ایران نیز، به‌دلیل وابستگی قیمت میلگرد به نرخ ارز و قیمت جهانی شمش فولاد، هر تغییر در بازار جهانی مستقیماً روی بازار داخلی اثر می‌گذارد.

📊 فکت آموزشی برای تحلیلگران بازار:

• اگر قیمت شمش در بازار جهانی بالا رود و صادرات ایران نیز افزایش یابد، احتمال کمبود داخلی بالا می‌رود.

• اگر تقاضای جهانی کاهش یابد (مثل زمستان اروپا یا افت ساخت‌وساز چین)، قیمت میلگرد داخلی معمولاً به ثبات یا افت موقت می‌رسد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت؛ تعادل شکننده میان انتظار و واقعیت

تحلیل داده‌های پاییز ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که بازار میلگرد ایران در یک وضعیت تعادل کاذب قرار دارد:

تحلیل رفتار بازار: کمبود واقعی یا مصنوعی؟

با بررسی داده‌های موجود می‌توان نتیجه گرفت که کمبود میلگرد به‌صورت کامل واقعی نیست.
سه عامل اصلی در شکل‌گیری وضعیت فعلی نقش دارند:

1. رفتار سوداگرانه در عرضه:
   برخی تولیدکنندگان با پیش‌بینی کاهش قیمت، عرضه را متوقف کرده‌اند تا قیمت‌ها بالا بماند.

2. افزایش هزینه تولید:
   قیمت گاز و برق صنایع فولادی بالا رفته و تولید برای کارخانه‌های کوچک‌تر صرفه اقتصادی ندارد.

3. رکود در تقاضا:
   در حالی که عرضه کم شده، تقاضای واقعی هم بالا نیست. پروژه‌های عمرانی نیمه‌کاره‌اند و ساخت‌وساز مسکونی در رکود قرار دارد.

این یعنی بازار فعلاً درگیر نوسان روانی و بازی‌های قیمتی است نه کمبود واقعی فیزیکی.

سوالات متداول (FAQ)

۱. آیا کمبود میلگرد واقعی است؟
تا حدی بله، اما بیشتر جنبه روانی و مدیریتی دارد تا فیزیکی. عرضه عمداً کنترل می‌شود تا قیمت‌ها بالا بماند.

۲. چرا قیمت میلگرد با وجود رکود بالا مانده است؟
به‌خاطر هزینه‌های تولید، نوسان ارز و محدودیت انرژی که مانع کاهش قیمت می‌شود.

۳. آیا الان زمان خرید میلگرد است؟
اگر پروژه در سه‌ماهه آینده دارید، خرید تدریجی بهتر است. اما برای انبار یا سرمایه‌گذاری، صبر کنید تا بازار تثبیت شود.

۴. بورس کالا در این میان چه نقشی دارد؟
بورس کالا شفافیت نسبی ایجاد می‌کند، اما در صورت کاهش عرضه از سمت تولیدکنندگان، نمی‌تواند جلوی افزایش قیمت را بگیرد.

۵. آینده بازار فولاد در سال ۱۴۰۵ چگونه است؟
پیش‌بینی‌ها از ثبات نسبی تا بهار ۱۴۰۵ و رشد محدود قیمت‌ها در نیمه دوم سال حکایت دارد.