تفاوت آلومینیوم ۷۰۷۵ و آلومینیوم ۶۰۶۱ در چیست؟
بهطور کلی تفاوت اصلی بین این دو آلیاژ در ترکیب شیمیایی، استحکام مکانیکی، قابلیت جوشکاری و مقاومت در برابر خوردگی است.
-
آلومینیوم ۶۰۶۱ پرکاربردتر، ارزانتر و دارای جوشپذیری عالی است.
-
آلومینیوم ۷۰۷۵ مقاومت مکانیکی بالاتر و وزن مخصوص بیشتری دارد و بیشتر در صنایع سنگین و هوافضا به کار میرود.
تفاوت ترکیب شیمیایی و سری آلیاژ آلومینیوم ۷۰۷۵ و ۶۰۶۱
در جدول زیر ترکیب شیمیایی تقریبی دو آلیاژ را مشاهده میکنید:
| عنصر | آلومینیوم ۶۰۶۱ (%) | آلومینیوم ۷۰۷۵ (%) |
|---|---|---|
| آلومینیوم (Al) | ۹۵.۸–۹۸.۶ | ۸۷.۱–۹۱.۴ |
| روی (Zn) | ≤ ۰.۲۵ | ۵.۱–۶.۱ |
| منیزیم (Mg) | ۰.۸–۱.۲ | ۲.۱–۲.۹ |
| مس (Cu) | ۰.۱۵–۰.۴ | ۱.۲–۲.۰ |
| کروم (Cr) | ۰.۰۴–۰.۳۵ | ۰.۱۸–۰.۲۸ |
نتیجه:
-
۶۰۶۱ از گروه آلیاژهای Al-Mg-Si است و تمرکز آن بر مقاومت در برابر خوردگی و شکلپذیری است.
-
۷۰۷۵ از گروه Al-Zn-Mg-Cu است و برای استحکام بالا و مقاومت در برابر تنش طراحی شده است.
تفاوت مشخصات مکانیکی آلومینیوم ۶۰۶۱ و ۷۰۷۵
از نظر خواص مکانیکی، تفاوت میان این دو آلیاژ بسیار قابل توجه است:
| ویژگی | آلومینیوم ۶۰۶۱-T6 | آلومینیوم ۷۰۷۵-T6 |
|---|---|---|
| مقاومت کششی نهایی | حدود ۳۱۰ MPa | حدود ۵۶۰–۶۰۰ MPa |
| مقاومت تسلیم | حدود ۲۷۵ MPa | حدود ۴۸۰–۵۰۰ MPa |
| سختی برینل | ۹۵ HB | ۱۵۰ HB |
| دانسیته | ۲.۷۰ g/cm³ | ۲.۸۱ g/cm³ |
| مدول الاستیسیته | ۶۸.۹ GPa | ۷۱.۷ GPa |
نتیجه:
۷۰۷۵ تقریباً دو برابر مقاومتر از ۶۰۶۱ است، اما شکلپذیری و جوشپذیری پایینتری دارد.
تفاوت در فرآیند ساخت آلومینیوم ۷۰۷۵ و ۶۰۶۱
| ویژگی | ۶۰۶۱ | ۷۰۷۵ |
|---|---|---|
| جوشکاری | عالی | ضعیف (ترکپذیر) |
| ماشینکاری | خوب | بسیار خوب |
| شکلدهی | راحت | سختتر |
| آنودایزینگ | عالی | نیاز به مراقبت بیشتر دارد |
در پروژههایی که نیاز به اتصال یا جوشکاری زیاد وجود دارد (مثل سازههای فلزی یا نماهای ساختمانی)، ۶۰۶۱ گزینه بهتری است.
اما در ساخت قطعات دقیق و تحت فشار، ۷۰۷۵ عملکرد بهتری دارد.
تفاوت های ساختاری دو آلیاژ از نظر فنی
از دید مهندسی مواد:
-
۷۰۷۵ بهدلیل حضور عناصر روی و مس، دارای ساختار کریستالی سختتر و مقاومتر در برابر تغییر شکل است.
-
۶۰۶۱ ساختاری نرمتر دارد و برای عملیات فرمدهی و اکستروژن مناسبتر است.
-
هر دو قابلیت عملیات حرارتی (بهویژه در حالت T6) را دارند.
تفاوت کاربردهای آلومینیوم ۷۰۷۵ و آلومینیوم ۶۰۶۱
| نوع کاربرد | آلیاژ پیشنهادی | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| قطعات سازهای سبک | ۶۰۶۱ | وزن پایین و جوشپذیری بالا |
| قطعات تحت فشار یا تنش بالا | ۷۰۷۵ | استحکام زیاد |
| پروفیلهای ساختمانی و نما | ۶۰۶۱ | مقاومت در برابر خوردگی و سهولت فرمدهی |
| تجهیزات نظامی یا هوافضا | ۷۰۷۵ | نسبت استحکام به وزن بالا |
| دوچرخههای حرفهای | ۷۰۷۵ | سختی و مقاومت بالا |
کاربردهای رایج آلومینیوم ۷۰۷۵
-
صنایع هوافضا (بدنه هواپیما و اتصالات پرتنش)
-
دوچرخههای حرفهای و تجهیزات نظامی
-
ساخت قالبهای تزریق و چرخدندهها
-
قطعاتی که نیاز به استحکام بالا و وزن کم دارند
کاربردهای رایج آلومینیوم ۶۰۶۱
-
قطعات خودرو و قایق
-
سازههای ساختمانی و نمای آلومینیومی
-
پروفیلها، نردهها و چارچوبها
-
تابلوها و سازههای تبلیغاتی شهری
مزایا و معایب آلومینیوم ۷۰۷۵
مزایا:
-
استحکام مکانیکی بسیار بالا
-
مقاومت عالی در برابر خستگی
-
چگالی پایین نسبت به فولاد
-
مناسب برای کاربردهای هوافضایی
معایب:
-
جوشپذیری ضعیف
-
مقاومت کمتر در برابر خوردگی
-
قیمت بالا
-
شکلپذیری محدود
مزایا و معایب آلومینیوم ۶۰۶۱
مزایا:
-
مقاومت خوب در برابر خوردگی
-
قابلیت جوشکاری و ماشینکاری عالی
-
قیمت مناسبتر و در دسترستر
-
قابلیت آنودایز و رنگپذیری بالا
معایب:
-
استحکام پایینتر از ۷۰۷۵
-
سختی کمتر
-
در کاربردهای پرتنش مناسب نیست
کدام گرید آلومینیوم ۷۰۷۵ یا ۶۰۶۱ را تهیه کنیم؟
انتخاب بین این دو آلیاژ بستگی به نوع پروژه، شرایط محیطی و بودجه دارد:
-
اگر استحکام بالا در اولویت است (مثل هوافضا یا تجهیزات ورزشی)، ۷۰۷۵ گزینه برتر است.
-
اگر به دنبال آلیاژی اقتصادی، قابل جوشکاری و مقاوم در برابر خوردگی هستید، ۶۰۶۱ انتخاب هوشمندانهتری است.
-
در بیشتر پروژههای معماری و نمای ساختمان، ۶۰۶۱ کاربرد گستردهتری دارد.
جمعبندی
هر دو آلیاژ ۶۰۶۱ و ۷۰۷۵ از محبوبترین گریدهای آلومینیوم هستند.
۶۰۶۱ آلیاژی همهکاره و اقتصادی است که در صنایع ساختمانی، خودروسازی و معماری بیشترین استفاده را دارد.
در مقابل، ۷۰۷۵ بهدلیل مقاومت و سختی بالا برای پروژههای خاص و پرتنش انتخاب میشود.
در نهایت، اگر پروژه شما نیاز به دوام بالا و وزن کم دارد و هزینه اهمیت ثانویه دارد، سراغ ۷۰۷۵ بروید؛
اما اگر به دنبال جوشکاری آسان، مقاومت در برابر خوردگی و قیمت مناسبتر هستید، ۶۰۶۱ بهترین گزینه است.
سوالات متداول
۱. تفاوت اصلی آلومینیوم ۷۰۷۵ و ۶۰۶۱ چیست؟
۷۰۷۵ مقاومت مکانیکی بالاتری دارد اما جوشپذیری و مقاومت خوردگی کمتری نسبت به ۶۰۶۱ دارد.
۲. کدام آلیاژ برای سازههای ساختمانی مناسبتر است؟
۶۰۶۱ بهدلیل وزن کم، جوشپذیری بالا و مقاومت در برابر رطوبت انتخاب بهتری برای سازهها و نماهای آلومینیومی است.
۳. چرا آلومینیوم ۷۰۷۵ گرانتر است؟
بهدلیل ترکیب شیمیایی پیچیدهتر و فرآیند تولید دقیقتر، قیمت ۷۰۷۵ حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد بیشتر از ۶۰۶۱ است.
۴. آیا میتوان از ۷۰۷۵ برای جوشکاری استفاده کرد؟
بهصورت محدود بله، اما بهدلیل ترکپذیری بالا، توصیه نمیشود مگر با فرآیندهای کنترلشده.
۵. کدام آلیاژ در برابر خوردگی مقاومتر است؟
۶۰۶۱ بهدلیل درصد پایین مس و روی، در محیطهای مرطوب و دریایی عملکرد بهتری دارد.
۶. برای قطعات سبک و مستحکم چه انتخابی بهتر است؟
اگر وزن و استحکام توأمان اهمیت دارد، ۷۰۷۵ انتخاب برتر است؛ ولی برای ساخت قطعات عمومیتر، ۶۰۶۱ کافی است.

