ورق کورتن چین چیست؟
ورق کورتن (Corten Steel) که نام آن از ترکیب دو واژهی CORrosion resistance (مقاومت در برابر خوردگی) و TENsile strength (استحکام کششی) گرفته شده، نوعی فولاد کمآلیاژ مقاوم به شرایط جوی است.
این فولاد با داشتن عناصری مانند مس (Cu)، کروم (Cr)، نیکل (Ni) و مقدار کنترلشدهای از فسفر (P)، در تماس با هوا یک لایه زنگ سطحی پایدار ایجاد میکند که از زنگزدگی بیشتر جلوگیری میکند.
در چین، برندهای معتبری مانند Baosteel، HBIS Group و Wuhan Iron & Steel از تولیدکنندگان شناختهشده این نوع فولاد هستند و محصولات خود را طبق استانداردهای ASTM A242، ASTM A588 و Q355GNH عرضه میکنند.
مشخصات فنی ورق کورتن
ورق کورتن چینی معمولاً در ضخامتهای ۱.۵ تا ۵۰ میلیمتر و عرض ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیمتر تولید میشود.
در جدول زیر ترکیب شیمیایی معمول این ورق آورده شده است:
| عنصر آلیاژی | درصد تقریبی |
|---|---|
| کربن (C) | ≤۰.۱۲% |
| منگنز (Mn) | ۰.۲–۰.۵% |
| سیلیکون (Si) | ۰.۲۵–۰.۷۵% |
| فسفر (P) | ۰.۰۷–۰.۱۵% |
| گوگرد (S) | ≤۰.۰۳% |
| مس (Cu) | ۰.۲۵–۰.۵۵% |
| نیکل (Ni) | ۰.۳–۰.۶۵% |
| کروم (Cr) | ۰.۴–۱.۲۵% |
ویژگیهای مکانیکی ورق کورتن (Corten)
| ویژگی فنی | مقدار میانگین |
|---|---|
| مقاومت تسلیم | ۳۵۵–۴۵۰ MPa |
| استحکام کششی | ۴۹۰–۶۳۰ MPa |
| دانسیته | ۷.۸۵ g/cm³ |
| مقاومت در برابر خوردگی | ۵–۸ برابر فولاد معمولی |
| زمان تشکیل پتینه | حدود ۶ تا ۱۲ ماه |
| رنگ نهایی | قهوهای تا نارنجی زنگی |
این خواص باعث میشود ورق کورتن در پروژههای روباز، نماهای شهری، پلها و مجسمههای فلزی عملکردی عالی داشته باشد.
گریدهای ورق کورتن
ورقهای چینی در چند گرید اصلی تولید میشوند:
-
Q295GNH: مناسب برای کاربردهای عمومی و دکوراتیو
-
Q355GNH: دارای استحکام بالاتر برای پروژههای سازهای
-
ASTM A242: ورق نازکتر با مقاومت خوردگی متوسط
-
ASTM A588: گرید پیشرفته با مقاومت بالا و قابلیت جوشکاری عالی
نکته: اگر پروژه در معرض بارهای سازهای زیاد یا رطوبت بالا باشد، انتخاب Q355GNH یا A588 پیشنهاد میشود.
انواع ورق کورتن
-
ورق کورتن نورد گرم (Hot Rolled):
دارای استحکام و ضخامت بالاتر، مناسب برای نما، پل و سازههای صنعتی. -
ورق کورتن نورد سرد (Cold Rolled):
ظاهری یکنواختتر و سطحی صیقلیتر دارد؛ معمولاً در پروژههای تزئینی و داخلی به کار میرود.
کاربرد ورق کورتن
-
نماهای مدرن ساختمانی (مسکونی، اداری، تجاری)
-
پلهای شهری و صنعتی
-
کانتینرها، واگنهای قطار و سازههای روباز
-
مبلمان شهری و سازههای هنری
-
تابلوها، سردربها و دیوارههای تزئینی
ورق کورتن با ایجاد رنگ زنگی طبیعی و سطحی مات، بدون نیاز به رنگآمیزی مجدد، زیبایی خاصی به فضا میدهد.
شکلهای تولید فولاد کورتن
-
ورق تخت (Sheet / Plate)
-
تسمه و پروفیل
-
لوله و مقاطع سفارشی
بسته به نیاز پروژه، کارخانههای چینی قابلیت تولید در ابعاد سفارشی را نیز دارند.
تفاوت فولاد کورتن و فولاد هوازده
در واقع فولاد کورتن یکی از انواع فولادهای هوازده است.
اما تفاوت اصلی آن در ترکیب آلیاژی خاص و کنترلشدهتر است که منجر به ایجاد پتینه پایدارتر و رنگ یکنواختتر میشود.
فولادهای هوازده معمولی ممکن است زنگ آنها ناپایدار باشد و در گذر زمان پوسته شود، اما فولاد کورتن طراحی شده تا این لایه بهعنوان محافظ دائمی عمل کند.
نکاتی که در استفاده از فولاد کورتن باید بدانید!
-
محیط نصب:
در مناطق مرطوب یا با بارندگی مداوم، بهتر است از پوشش محافظ یا طراحی مناسب زهکشی استفاده شود تا آب روی سطح نماند. -
انتقال زنگ:
اگر در کنار سنگ یا مصالح روشن استفاده شود، ممکن است زنگابه به اطراف نفوذ کند. استفاده از نوار آبچکان توصیه میشود. -
جوشکاری و برش:
بهتر است لبهها پس از برش دوباره زنگزده شوند تا ظاهر کار یکنواخت بماند. -
زمان زنگزدگی طبیعی:
فرآیند پتینه حدود ۶ تا ۱۲ ماه طول میکشد؛ میتوان با محلولهای مخصوص این زمان را کوتاه کرد. -
نگهداری:
در صورت استفاده صحیح، عمر مفید ورق کورتن چینی بین ۱۵ تا ۳۰ سال است.
مقایسه ورق کورتن چین و اروپا
| ویژگی | کورتن چینی | کورتن اروپایی |
|---|---|---|
| قیمت (هر کیلوگرم) | ۱.۱ تا ۱.۵ دلار | ۱.۸ تا ۲.۵ دلار |
| دوام در شرایط مرطوب | ۱۵–۲۰ سال | ۲۵–۳۰ سال |
| یکنواختی رنگ | متوسط | بسیار بالا |
| تطابق با ASTM | بعضاً ناقص | کامل |
| خدمات پس از فروش | محدود | قابل پیگیری |
جمعبندی: اگر هدف پروژه، کاهش هزینه و اجرای سریع است، نوع چینی گزینهای مقرونبهصرفه محسوب میشود.
اما برای پروژههای لوکس یا مناطق با رطوبت بالا، نوع اروپایی یا فولاد مبارکه انتخاب مطمئنتری است.
مزایا و معایب ورق کورتن چین
مزایا
-
قیمت مناسبتر نسبت به برندهای اروپایی
-
مقاومت در برابر خوردگی جوی
-
عدم نیاز به رنگآمیزی
-
زیبایی خاص و طبیعی
-
نصب سریع و اجرای ساده
معایب
-
نوسان کیفیت در برخی برندهای تولیدی
-
احتمال پوسته شدن زنگ در محیطهای مرطوب
-
نیاز به بررسی دقیق گواهی استاندارد (Mill Test Certificate)
-
عدم یکنواختی رنگ در سریهای مختلف تولید
سوالات متداول درباره ورق کورتن چین
۱. ورق کورتن چینی از چه موادی ساخته میشود؟
ترکیبی از فولاد کمآلیاژ با عناصر مس، نیکل، کروم و فسفر که مقاومت خوردگی را بالا میبرد.
۲. آیا میتوان از آن در مناطق ساحلی استفاده کرد؟
بله، اما بهتر است از نوع گرید Q355GNH یا A588 استفاده شود و زهکشی سطحی رعایت شود.
۳. آیا رنگ زنگی آن ثابت میماند؟
در شرایط آبوهوایی نرمال بله؛ فقط در رطوبت دائم ممکن است پتینه تخریب شود.
۴. چطور بفهمیم ورق اصل است؟
با بررسی شماره Heat Number و گواهی تولیدکننده روی لبه ورق.
۵. قیمت ورق کورتن چین چقدر است؟
بسته به ضخامت و گرید بین ۱.۱ تا ۱.۵ دلار به ازای هر کیلوگرم است (بهروز باید از واردکننده استعلام شود).
۶. تفاوت فولاد کورتن با فولاد مبارکه چیست؟
نوع فولاد مبارکه عموماً مطابق با استانداردهای اروپایی و با کنترل کیفی بالاتر تولید میشود، ولی قیمت بالاتری دارد.
۷. آیا کورتن نیاز به رنگ دارد؟
خیر، پتینه طبیعی خودش نقش پوشش محافظ را دارد.
۸. در پروژههای لوکس چه نوعی پیشنهاد میشود؟
کورتن اروپایی یا فولاد مبارکه به دلیل یکنواختی رنگ بالاتر و دوام بیشتر.
