تفاوت شکل ظاهری انواع میلگرد A3 ،A2 ،A1 و A4

۱. معرفی انواع میلگرد بر اساس استاندارد ملی ایران

طبق استاندارد ملی ایران به شماره ISIRI 3132، میلگردهای فولادی در چهار رده اصلی تولید می‌شوند:

۲. اهمیت شناخت نوع میلگرد در ساخت‌وساز

انتخاب اشتباه میلگرد فقط یک خطای فنی نیست، بلکه می‌تواند باعث ترک در بتن، کاهش دوام سازه و افزایش هزینه‌های تعمیراتی شود.
برای مثال:

• اگر در محل خاموت‌گذاری از میلگرد A3 استفاده شود، احتمال شکست در نقاط خم زیاد است.

• در مقابل، استفاده از A1 در تیرهای اصلی باعث کاهش مقاومت کششی بتن مسلح می‌شود.

بنابراین تشخیص صحیح نوع میلگرد از روی ظاهر، شکل آج و علامت کارخانه برای هر پیمانکار ضروری است.

۳. بررسی ظاهری میلگرد A1 (میلگرد ساده)

مشخصات فیزیکی و ظاهری

• بدون آج، سطح کاملاً صاف و صیقلی دارد.

• معمولاً براق‌تر از سایر میلگردهاست.

• نوشته یا علامت کارخانه روی بدنه آن با برجستگی اندک حک شده است.

• رنگ سطح از خاکستری تا نقره‌ای روشن متغیر است.

کاربرد

• در خاموت‌سازی، جوشکاری، ساخت قطعات صنعتی و عملیات آهنگری استفاده می‌شود.

• انعطاف‌پذیری بالا دارد ولی چسبندگی کمی با بتن دارد.

نکته: اگر میلگردی سطح کاملاً صاف و بدون آج داشت، تقریباً قطعاً از نوع A1 است.

۴. بررسی ظاهری میلگرد A2 (میلگرد نیم‌سخت)

شکل آج و ظاهر

• دارای آج‌های مارپیچی یا دوکی‌شکل است.

• آج‌ها در زاویه‌ای حدود ۴۵ تا ۶۰ درجه نسبت به محور میلگرد قرار دارند.

• عمق آج‌ها نسبتاً کم‌تر از A3 بوده و در ظاهر نرم‌تر و منظم‌تر دیده می‌شوند.

ویژگی فیزیکی

• انعطاف‌پذیرتر از A3، اما مقاوم‌تر از A1.

• مناسب برای میلگردهای عرضی یا خاموت در سازه‌های بتنی.

نکته فنی: چون آج‌های A2 حالت مارپیچ دارند، تشخیص آن در نور یا با لمس راحت است.

۵. بررسی ظاهری میلگرد A3 (میلگرد سخت ساختمانی)

شکل آج

• دارای آج جناقی یا هشتی‌شکل (V یا ضربدری) است.

• زاویه آج‌ها حدود ۴۵ درجه نسبت به محور میلگرد است.

• آج‌ها برجسته‌تر و تیزتر از A2 هستند و سطح میلگرد زبر و خشن‌تر است.

ویژگی فیزیکی

• مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع.

• مناسب برای میلگردهای طولی در تیر، ستون و فونداسیون.

• انعطاف‌پذیری کمتر دارد، بنابراین در محل‌هایی که نیاز به خم زیاد است، نباید استفاده شود.

ظاهر متمایز: اگر آج‌ها به‌صورت ضربدری یا جناقی منظم دیده می‌شوند، احتمالاً میلگرد از نوع A3 است.

۶. بررسی ظاهری میلگرد A4 (میلگرد فوق‌سخت)

ظاهر و نوع آج

• دارای آج مرکب یا پیچیده است: ترکیبی از آج‌های طولی و عرضی.

• الگوی آج منظم‌تر و پیچیده‌تر از A3 است.

• سطح کاملاً زبر و طراحی‌شده برای چسبندگی بسیار بالا با بتن.

• گاهی روی بدنه، علاوه بر علامت کارخانه، کد استاندارد یا عدد ۴۰۰ یا ۵۰۰ درج می‌شود.

ویژگی‌های فیزیکی

• مقاومت تسلیم حدود ۵۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع.

• مناسب برای سازه‌های سنگین، پل‌ها و مناطق زلزله‌خیز.

نکته: میلگرد A4 معمولاً گران‌تر و کمیاب‌تر است و در پروژه‌های صنعتی یا خاص استفاده می‌شود.

۷. تفاوت میلگردهای A1 تا A4 از نظر شکل و خواص

۸. روش‌های تشخیص نوع میلگرد از روی ظاهر

1. بررسی نوع آج

   • صاف ⇒ A1

   • مارپیچ ⇒ A2

   • جناقی ⇒ A3

   • مرکب ⇒ A4

2. علامت کارخانه و استاندارد ملی
   روی هر میلگرد استاندارد باید علامت اختصاری کارخانه، قطر، و گرید (A1–A4) حک شده باشد.

3. زاویه آج‌ها

   • آج با زاویه زیاد و ضربدری ⇒ A3

   • آج نرم و مارپیچی ⇒ A2

4. لمس سطح

   • سطح زبرتر و تیزتر ⇒ گرید بالاتر.

5. رنگ سطح و پرداخت نهایی

   • A1 براق‌تر و روشن‌تر

   • A4 معمولاً رنگ تیره‌تر با پرداخت مات دارد.

۹. جدول مقایسه ظاهری و مکانیکی میلگردها

۱۰. نکات کاربردی در انتخاب میلگرد مناسب پروژه

• در بتن‌ریزی فونداسیون و ستون‌ها حتماً از A3 یا A4 استفاده کنید.

• برای خاموت و آرماتورهای عرضی، میلگرد A2 یا A1 مناسب‌تر است.

• در پروژه‌های زلزله‌خیز یا مرتفع، استفاده از A4 توصیه می‌شود.

• قبل از خرید، علامت کارخانه و گرید حک‌شده را بررسی کنید.

• از خرید میلگردهایی با سطح زنگ‌زده یا بدون حک استاندارد خودداری کنید.

سوالات متداول

چطور میلگرد A2 را از A3 تشخیص دهیم؟

میلگرد A2 دارای آج مارپیچ است، در حالی که میلگرد A3 آج جناقی یا ضربدری دارد. با لمس سطح می‌توان زبری و شکل آج را احساس کرد.

آیا میلگرد A1 همیشه بدون آج است؟

بله، میلگرد A1 تنها نوع کاملاً صاف و بدون آج است و برای خم‌کاری و جوشکاری استفاده می‌شود.

میلگرد A4 چه ظاهری دارد؟

سطح آن دارای آج مرکب (طولی و عرضی) است و از نظر زبری و نظم، از همه پیچیده‌تر است.

آیا می‌توان از رنگ سطح نوع میلگرد را تشخیص داد؟

تا حدودی بله؛ میلگردهای ساده‌تر (A1) روشن‌تر و براق‌ترند، در حالی که A3 و A4 رنگ تیره‌تری دارند. اما رنگ تنها معیار قطعی نیست.

اگر به‌جای A2 از A3 استفاده کنیم چه می‌شود؟

میلگرد A3 سخت‌تر و شکننده‌تر است و در محل‌هایی که نیاز به خم زیاد دارند، ممکن است ترک بخورد یا بشکند.

آیا همه کارخانه‌ها آج میلگرد را یکسان می‌زنند؟

خیر، اما الگوی کلی در همه بر اساس استاندارد ISIRI 3132 باید حفظ شود. تفاوت در زاویه، تعداد دنده یا عمق آج ممکن است وجود داشته باشد ولی نوع کلی قابل تشخیص است.

چطور میلگرد تقلبی را از اصل تشخیص دهیم؟

میلگرد استاندارد همیشه دارای حک برند کارخانه، گرید و قطر است. نبود این علامت یا وجود سطح زنگ‌زده نشانه‌ی تقلبی بودن است.

کدام نوع میلگرد برای سازه‌های بتنی مناسب‌تر است؟

برای سازه‌های معمولی: A3
برای سازه‌های سنگین و زلزله‌خیز: A4