معرفی ایرانیت فلزی (گالوانیزه)
ایرانیت فلزی به ورقهای فولادی گالوانیزه فرمداده شده (موجدار یا طرحدار) گفته میشود که برای پوشش سقفها و بدنهی سازهها بهکار میروند. پوشش گالوانیزه با ایجاد سد محافظتی از خوردگی فولاد جلوگیری میکند و عمر مفید محصول را بهطور چشمگیری افزایش میدهد. بهواسطهی وزن کم، استحکام نسبی، قیمت اقتصادی و تنوع طرح، این متریال در پروژههای صنعتی، تجاری و حتی مسکونی به گزینهای استاندارد تبدیل شده است.
ایرانیت فلزی چیست؟
ترکیبی است از ورق فولادی کمکربن که در فرآیند غوطهوری گرم یا گالوانیزاسیون پیوسته با لایهای از روی پوشانده میشود. سپس ورق با غلتکهای تخصصی به پروفیلهای موجدار (سینوسی، ذوزنقهای، شادولاین و …) تغییر فرم میدهد تا ضمن افزایش مقاومت خمشی، آببندی و هدایت آب باران بهبود یابد.
تاریخچه استفاده از ورقهای گالوانیزه در صنعت ساختمان
از اوایل قرن بیستم ورقهای گالوانیزه بهعنوان جایگزینی سبک برای مصالح سنتی سقف در اروپا رواج یافتند. در ایران نیز با توسعهی سولهها و واحدهای صنعتی، این ورقها بهخاطر سرعت اجرا و هزینهی مناسب، به مصالح غالب در پوشش سقف و جداره تبدیل شدند.
ویژگیها و مشخصات فنی ایرانیت گالوانیزه
مقاومت در برابر رطوبت و زنگزدگی
پوشش روی (Zn) بهصورت فداشونده عمل کرده، از فولاد پایه در برابر خوردگی حفاظت میکند. در مناطق مرطوب یا صنعتی، استفاده از پوششهای تکمیلی رنگ (پلیاستر، PVDF) توصیه میشود.
دوام و طول عمر بالا
عمر مفید این ورقها بسته به شرایط آبوهوایی، کیفیت پوشش و نگهداری بین ۲۰ تا ۴۰ سال است. انتخاب ضخامت مناسب، آببندی دقیق و رسیدگی دورهای طول عمر را حداکثر میکند.
وزن و ضخامت استاندارد
ضخامتهای رایج ۰.۴، ۰.۵، ۰.۶ و ۰.۷ میلیمترند. هرچه ضخامت بالاتر باشد، مقاومت خمشی و گامهای زیرسازی میتواند افزایش یابد، اما وزن و هزینه نیز بالاتر میرود.
عایق بودن در برابر حرارت و صدا
خود ورق نقش عایق ندارد؛ اما با اجرای لایههای پشمسنگ/پشمشیشه و فویل آلومینیوم، میتوان تبادل حرارتی و صدای بارش را بهطور محسوس کاهش داد.
انواع ایرانیت فلزی موجود در بازار
ایرانیت گالوانیزه ساده (موجدار سینوسی)
فرم کلاسیک با موجهای یکنواخت که برای سقفهای شیبدار کوچک و متوسط کاربرد دارد. آبروگیری ساده و نصب سریع از مزایای آن است.
ایرانیت گالوانیزه رنگی
ورقهای گالوانیزه با پوشش رنگی کورهای (معمولاً پلیاستر یا PVDF) که علاوه بر زیبایی، مقاومت خوردگی را افزایش میدهند. مناسب نما و سقفهای در معرض دید.
ورق گالوانیزه طرح ذوزنقهای
بهدلیل پروفیل ذوزنقهای، این فرم اینرسی خمشی بالاتری دارد و برای دهانههای بزرگتر و مناطق بادخیز مناسبتر است. ظاهری مدرنتر نسبت به سینوسی ارائه میکند.
ورق گالوانیزه طرح شادولاین
فرمی زیبا با خطوط شکسته که برای نما و سقفهای معاصر پرطرفدار است. در صورت آببندی درست، عملکرد بارشی مطلوبی دارد.
ایرانیت طرح سفال فلزی
ظاهر سنتی سفال را با مزایای فلز (وزن کم، سرعت نصب، دوام) ترکیب میکند و برای ویلاها و پروژههای مسکونی لوکس کاربرد دارد.
کاربردهای ایرانیت فلزی در صنایع مختلف
- پوشش سقف سولهها و انبارها
- ساختمانهای مسکونی و اداری (سقفهای شیبدار و پیشانیها)
- گلخانهها و دامداریها
- دیوارپوش فلزی سوله و انبار
- آلاچیق، سایبان، پارکینگ و فضاهای نیمهباز
- سازههای پیشساخته و کانکس
نکته: انتخاب فرم، ضخامت و پوشش، باید با توجه به سرعت باد منطقه، بار برف، شیب سقف، و الزامات معماری انجام شود.
مزایا و معایب استفاده از ایرانیت گالوانیزه
مزایای فنی و اقتصادی
- وزن کم و سهولت حملونقل
- نصب سریع و ابزار ساده
- هزینه تمامشده اقتصادی نسبت به بسیاری از مصالح جایگزین
- تنوع رنگ و فرم برای هماهنگی با هویت بصری پروژه
- نگهداری آسان و قابلیت بازیافت ۱۰۰٪
محدودیتها و نکات مهم هنگام استفاده
- صدای بارش روی سقف فلزی بدون عایق میتواند زیاد باشد (راهکار: لایههای عایق)
- خراشهای سطحی باید فوراً ترمیم شوند تا از زنگزدگی موضعی جلوگیری شود
- در محیطهای ساحلی/صنعتی، استفاده از پوششهای باکیفیت و بازرسیهای دورهای ضروری است
مقایسه ایرانیت فلزی با دیگر انواع ایرانیت
تفاوت ایرانیت فلزی و سیمانی
- وزن: فلزی بسیار سبکتر است → کاهش بار مرده و سازه ارزانتر
- سلامت: فاقد آزبست؛ گزینهای ایمنتر نسبت به ایرانیتهای سیمانی قدیمی
- سرعت اجرا: نصب سریعتر و تمیزتر
- عایقپذیری: امکان افزودن سیستمهای عایق مدرن
تفاوت ایرانیت گالوانیزه و آلومینیومی
- استحکام و قیمت: فولاد گالوانیزه استحکام و صرفه اقتصادی بهتری دارد؛ آلومینیوم ضد خوردگیتر اما گرانتر است
- ظاهر و رنگ: هر دو قابل رنگ هستند؛ در مناطق بسیار خورنده، آلومینیوم میتواند گزینهی ویژه باشد
مقایسه قیمت و طول عمر انواع ورق
طول عمر تابع کیفیت پوشش، شرایط اقلیمی و نگهداری است. ورق رنگی کورهای هزینهی اولیه بیشتر اما دوام و زیبایی بالاتری ارائه میدهد.
نحوه نصب و نگهداری ایرانیت فلزی
مراحل نصب ورق گالوانیزه (خلاصه اجرایی)
- زیرسازی منظم با فاصلهگذاری استاندارد (براساس پروفیل ورق)
- اجرای لایه عایق (در صورت نیاز) و نصب نوار درزگیر روی اورلپها
- نصب ورق از جهت خلاف باد غالب، با همپوشانی طولی/عرضی استاندارد
- استفاده از پیچهای سرمتهدار واشردار (EPDM) و سفتکاری کنترلشده
- نصب انواع آبرو، درپوش و فلاشینگها برای آببندی کامل
ابزارهای مورد نیاز برای نصب
دریل و پیچگوشتی برقی، متر و گونیا، قیچی/اره ورقبُر، دستکش و کفش ایمنی، نردبان/داربست استاندارد، نوار درزگیر و سیلانت سازگار.
روشهای افزایش طول عمر ایرانیت فلزی
- ترمیم نقاط برش و خراش با رنگهای زینکریچ
- شستوشوی دورهای و حذف رسوبات خورنده
- بازرسی اورلپها و تعویض پیچهای معیوب
- انتخاب گریدرنگ باکیفیت برای مناطق خورنده
قیمت و عوامل مؤثر بر هزینه ایرانیت فلزی
تأثیر ضخامت و نوع پوشش بر قیمت
هر چه ضخامت و میزان پوشش روی/نوع رنگ بالاتر باشد، قیمت افزایش مییابد؛ اما این هزینه در طول عمر بیشتر و کاهش هزینههای نگهداری جبران میشود.
تفاوت قیمت ایرانیت رنگی و معمولی
ورقهای رنگی بهدلیل لایههای پوششی بیشتر، قیمت بالاتری دارند اما زیبایی و دوام خوردگی بهتر ارائه میکنند؛ برای پروژههای نمایان، انتخاب منطقیاند.
تولیدکنندگان و مراکز خرید معتبر
انتخاب برند معتبر با گواهی مشخصات فنی (ضخامت واقعی، گرماژ روی، نوع پوشش) و خدمات پس از فروش، ریسک پروژه را کاهش میدهد. هنگام خرید، شناسنامهی محصول و برگهی کنترل کیفیت را مطالبه کنید.
جمعبندی و نتیجهگیری
چرا ایرانیت فلزی انتخابی مقرونبهصرفه است؟ چون با وزن کم، سرعت اجرای بالا، دوام مناسب و امکان عایقپذیری، هزینهی تمامشدهی پروژه را کاهش میدهد و در عین حال، گزینههای متنوعی برای زیباییشناسی ارائه میکند.
نکات کلیدی قبل از خرید و نصب: شرایط اقلیمی و باد/برف منطقه، شیب سقف، فرم مناسب، ضخامت و نوع پوشش، جزئیات آببندی و انتخاب مجری باتجربه.
سؤالات متداول (FAQ)
ایرانیت فلزی چیست و چه تفاوتی با ایرانیت سیمانی دارد؟
ورق فولادی گالوانیزه فرمداده شده است؛ سبکتر، ایمنتر (فاقد آزبست) و سریعالاجرا نسبت به سیمانی.
ضخامت استاندارد و وزن تقریبی هر مترمربع چقدر است؟
ضخامتهای متداول ۰.۳ تا ۱ میلیمتر و وزن حدود ۳ تا ۶ کیلوگرم در مترمربع.
آیا صدای باران زیاد است؟ راهحل چیست؟
بله؛ با عایقهای صوتی (پشمسنگ/فوم) و اجرای صحیح زیرسازی و درزگیرها قابل کنترل است.
برای مناطق مرطوب یا ساحلی چه باید کرد؟
از ورق با گرماژ روی بالاتر و پوششهای رنگی باکیفیت استفاده کنید؛ نگهداری دورهای جدی گرفته شود.
آیا میتوان روی سقف قدیمی نصب کرد؟
بله، بهشرط ارزیابی سازه و رعایت اورلپها و جزییات آببندی.
ورق رنگی بهتر است یا معمولی؟
برای فضاهای نمایان و اقلیمهای خورنده، ورق رنگی دوام و زیبایی بیشتری دارد.
