نبشی چیست و چه کاربردی دارد؟
نبشی یکی از پروفیلهای فولادی با مقطع L شکل است که وظیفه انتقال نیرو، تقویت اتصالات و ایجاد استحکام در سازه را بر عهده دارد.
نبشیها در ساخت اسکلت فلزی، ستونها، خرپا، قابهای صنعتی، سولهها و حتی دکوراسیون فلزی کاربرد گسترده دارند.
با توجه به نیاز پروژه، نبشیها میتوانند فولادی، آلومینیومی یا استنلس استیل باشند، اما در صنعت ساختمان، نوع فولادی آن پرکاربردترین است.
معرفی انواع نبشی از نظر روش تولید
از نظر روش تولید، نبشیها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
-
نبشی فابریک (نورد گرم)
-
نبشی پرسی (نورد سرد و خمکاری)
این تقسیمبندی، منشأ اصلی تفاوت در کیفیت، وزن، قیمت و کاربرد دو نوع نبشی است.
نبشی فابریک چیست؟
نبشی فابریک محصولی است که بهصورت مستقیم در فرآیند نورد گرم شمش فولادی تولید میشود.
در این روش، شمش فولاد در دمای بالا (حدود ۱۱۰۰ درجه سانتیگراد) نرم شده و از میان قالبهای مخصوص عبور داده میشود تا به شکل L درآید.
نتیجه کار، نبشیای با چقرمگی بالا، زاویه یکنواخت و استحکام عالی است.
ویژگیهای نبشی فابریک:
-
سطح زبرتر و گوشههای گردتر
-
استحکام بالا و مقاومت مکانیکی زیاد
-
تولید مطابق استانداردهای ISIRI 13968 و EN 10056
-
مناسب برای پروژههای سنگین و سازههای باربر
نبشی پرسی چیست؟
نبشی پرسی از ورق فولادی (معمولاً نورد سرد) ساخته میشود. در این فرآیند، ورق به اندازه مشخص برش خورده و با استفاده از پرس خم به شکل L فرم داده میشود.
به دلیل استفاده از ورق، سطح آن صافتر و براقتر است و لبههای تیزتری دارد.
ویژگیهای نبشی پرسی:
-
سطح صیقلیتر و ظاهری دقیقتر
-
وزن کمتر نسبت به نبشی فابریک
-
دقت ابعادی بالا
-
قیمت پایینتر
-
مناسب برای سازههای سبک، دکوراسیون و تجهیزات فلزی
تفاوت نبشی پرسی و فابریک در روش تولید
اصلیترین تفاوت این دو نوع نبشی در نحوه تولید است.
نبشی فابریک با نورد گرم ساخته میشود؛ یعنی فولاد در حالت داغ شکل میگیرد.
اما در نبشی پرسی، ورق سرد برش خورده و خم میشود.
این تفاوت فرآیند باعث میشود نبشی فابریک از نظر ساختاری چقرمهتر و مقاومتر باشد، در حالیکه نبشی پرسی از دقت ابعادی بالاتری برخوردار است.
تفاوت نبشی پرسی و فابریک در ظاهر و ابعاد
-
نبشی فابریک دارای سطح نسبتاً زبر و گوشههای گرد است.
-
نبشی پرسی سطحی صاف و لبههایی تیز دارد.
-
زاویه داخلی در نوع پرسی گاهی کمی باز یا بستهتر از ۹۰ درجه است (۸۸ تا ۹۲ درجه).
-
در حالی که در فابریک، زاویه داخلی یکنواخت و دقیق است.
از روی همین تفاوتها میتوان نوع نبشی را با نگاه دقیق تشخیص داد.
مقایسه استحکام و کیفیت بین نبشی پرسی و فابریک
نبشی فابریک به دلیل نورد گرم، دارای ساختار یکنواختتری در مولکولهای فولاد است، بنابراین استحکام و چقرمگی بیشتری دارد.
در مقابل، نبشی پرسی که با خم کردن ورق ساخته میشود، ممکن است در محل خمشدگی تنش مکانیکی ایجاد شود و مقاومت کمتری نسبت به نوع فابریک داشته باشد.
به طور خلاصه:
-
برای سازههای باربر و اسکلت فلزی: فابریک مناسبتر است.
-
برای کارهای سبک و ظاهری: پرسی گزینه بهصرفهتری است.
بررسی وزن و ضخامت در نبشیهای پرسی و فابریک
نبشیهای فابریک معمولاً مطابق جدول اشتال تولید میشوند و وزن واقعی آنها با جدول استاندارد یکی است.
در حالی که نبشی پرسی به دلیل ساختهشدن از ورق، وزن کمتری دارد.
به همین دلیل در پروژههایی که وزن کلی سازه اهمیت دارد، این تفاوت باید لحاظ شود.
کاربرد هر نوع نبشی در صنایع مختلف
-
فابریک: اسکلت فلزی ساختمانها، سولهها، پلها، مخازن، ستونها
-
پرسی: قفسههای فلزی، چارچوبها، تجهیزات سبک، تابلوها، دکوراسیون داخلی
مزایا و معایب نبشی پرسی
مزایا:
-
قیمت کمتر
-
دقت ابعادی بالا
-
ظاهر صاف و تمیز
معایب:
-
استحکام پایینتر
-
نبود استاندارد رسمی
-
حساسیت در محل خم
مزایا و معایب نبشی فابریک
مزایا:
-
استحکام بالا
-
دوام طولانی
-
تولید طبق استاندارد جهانی
معایب:
-
قیمت بالاتر
-
سطح زبرتر
-
وزن بیشتر
تفاوت قیمت نبشی پرسی و فابریک در بازار
بهطور میانگین، قیمت نبشی پرسی حدود ۵ تا ۱۵ درصد پایینتر از نوع فابریک است.
این تفاوت قیمت به دلیل روش تولید ارزانتر و وزن کمتر نبشی پرسی است.
اما برای پروژههای سازهای، انتخاب صرفاً بر اساس قیمت میتواند خطرناک باشد، چون کیفیت و استاندارد نقش مهمتری دارند.
نحوه تشخیص نبشی پرسی از فابریک در خرید
-
بررسی زاویه داخلی: اگر خط خم مشخص باشد، نبشی پرسی است.
-
سطح کار: نبشی پرسی براقتر و صافتر است.
-
وزن مقطع: نوع پرسی معمولاً سبکتر از مقدار درجشده در جدول اشتال است.
-
پرسیدن برند تولیدکننده: برندهایی مثل ذوبآهن اصفهان، ناب تبریز و آریان فولاد فقط فابریک تولید میکنند.
استانداردهای تولید نبشی در ایران
-
ISIRI 13968 (استاندارد ملی ایران برای نبشی فابریک)
-
EN 10056-1 و EN 10056-2 (استاندارد اروپایی)
نبشی پرسی معمولاً فاقد استاندارد رسمی است و بر اساس نیاز بازار تولید میشود.
مراحل تولید نبشی فابریک در کارخانه
-
ذوب و ریختهگری شمش فولادی
-
نورد گرم شمش در دمای بالا
-
عبور از قالبهای مخصوص L شکل
-
برش به طول ۶ متر
-
کنترل کیفیت و بستهبندی
فرآیند ساخت نبشی پرسی با دستگاه پرس
-
برش ورق فولادی در ابعاد موردنظر
-
تنظیم دستگاه خمکاری (پرس برک)
-
خم دقیق در زاویه ۹۰ درجه
-
تمیزکاری، بستهبندی و انبار
تفاوت سطح مقطع نبشیها
نبشی فابریک سطح مقطع یکنواختتری دارد و در محل زاویه، ضخامت فولاد بیشتر است.
در مقابل، نبشی پرسی در ناحیه خمشده ممکن است ضخامت کمی کمتر یا ترکهای ریز داشته باشد.
دلایل تفاوت قیمت در بازار آهن
-
نوع تولید (نورد گرم یا خم ورق)
-
وزن واقعی نبشی
-
برند تولیدکننده
-
نوسان قیمت شمش فولادی
-
هزینه حمل و برش
معرفی برندهای معتبر تولیدکننده نبشی فابریک
از مهمترین کارخانههای ایرانی تولیدکننده نبشی فابریک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
ذوبآهن اصفهان
-
فولاد ناب تبریز
-
آریان فولاد
-
فولاد البرز ایرانیان
این برندها معمولاً محصولات خود را با گواهی استاندارد و بر اساس جدول اشتال عرضه میکنند.
کاربرد نبشی در ساختوساز و سولهها
در ساخت سولهها، نبشی برای اتصال تیرها، ستونها و تقویت گوشهها استفاده میشود.
همچنین در اسکلت فلزی ساختمان، نبشی نقش کلیدی در تحمل نیروهای برشی و خمشی دارد.
نبشی فابریک معمولاً انتخاب اول مهندسان ناظر در این نوع پروژههاست.
پاسخ به نگرانیهای کاربران
کیفیت و استحکام:
نبشی فابریک مقاومت بالاتری دارد و برای سازههای سنگین توصیه میشود.
تشخیص نوع نبشی:
از زاویه و خط خم داخلی بهراحتی میتوان نوع پرسی را تشخیص داد.
قیمت و ارزش خرید:
قیمت کمتر همیشه به معنی کیفیت پایین نیست، اما در سازههای حساس، نبشی فابریک گزینه مطمئنتری است.
استاندارد و تاییدیه:
نبشی فابریک دارای استاندارد رسمی است، ولی نوع پرسی فاقد آن است.
وزن و دقت ابعادی:
نبشی پرسی سبکتر و دقیقتر است، اما تحمل بار کمتری دارد.
سوالات متداول کاربران
نبشی پرسی چیست و چطور تولید میشود؟
از ورق فولادی با دستگاه پرس خم تولید میشود و برای سازههای سبک مناسب است.
نبشی فابریک چیست و چه تفاوتی با پرسی دارد؟
فابریک از نورد گرم شمش فولادی ساخته میشود و استحکام بالاتری دارد.
چگونه میتوان نبشی پرسی را از فابریک تشخیص داد؟
به خط خم در زاویه داخلی توجه کنید؛ پرسی آن را دارد ولی فابریک ندارد.
آیا نبشی پرسی برای پروژههای عمرانی مناسب است؟
خیر، فقط در بخشهای غیرسازهای و سبک پیشنهاد میشود.
کدام نوع نبشی برای پروژه ساختمانی بهتر است؟
برای اسکلت فلزی و باربر، نبشی فابریک مناسبتر است.

