تعریف پارکینگ مزاحم
پارکینگ مزاحم به جای پارکی گفته میشود که دسترسی مستقیم به خروجی ندارد و برای خارج شدن خودرو دیگر باید خودروی پارکشده در جلوی آن جابهجا شود. به همین دلیل، این نوع پارکینگ معمولاً در ردیف دوم یا در نقاطی از پارکینگ قرار دارد که عبور و مرور سایر خودروها را محدود میکند.
در اسناد رسمی یا نقشههای تفکیکی، معمولاً از اصطلاحاتی مانند پارکینگ مزاحم، پارکینگ دوم، یا پارکینگ با دسترسی محدود استفاده میشود.
تفاوت پارکینگ مزاحم با پارکینگ غیرمزاحم
پارکینگ غیرمزاحم همان جای پارکی است که خودرو بهصورت مستقیم به مسیر خروج دسترسی دارد و بدون نیاز به جابهجایی دیگران میتواند وارد یا خارج شود.
اما در پارکینگ مزاحم، همیشه وابستگی بین دو خودرو وجود دارد. به همین دلیل، در زمان طراحی و تفکیک آپارتمانها، معمولاً برای واحدهایی که پارکینگ مزاحم دارند، ارزش کمتری در نظر گرفته میشود.
موقعیت پارکینگ مزاحم در ساختمانها چگونه است؟
در اغلب ساختمانها، پارکینگهای مزاحم پشت خودروهای دیگر یا در فضای محدود کنار ستونها قرار دارند. معمولاً این نوع پارکینگها برای واحدهای کوچکتر یا طبقات بالا در نظر گرفته میشوند.
نمونههای متداول پارکینگ مزاحم در آپارتمانها
-
پارکینگ دومردیفه در پشت خودروی دیگر
-
پارکینگ مقابل رمپ خروج
-
پارکینگ مشترک بین دو واحد با هماهنگی نوبتی
-
پارکینگ در فضای محدود کنار دیوار یا ستون
قوانین مربوط به پارکینگ مزاحم
اگرچه واژه «پارکینگ مزاحم» در قانون تملک آپارتمانها بهصراحت نیامده، اما مبانی قانونی استفاده از آن بر اساس عرف و توافق ساکنان تنظیم میشود.
قانون تملک آپارتمانها درباره پارکینگ
بر اساس ماده ۴ قانون تملک آپارتمانها، قسمتهایی از ساختمان که برای استفاده اختصاصی واحدها تعیین شدهاند (از جمله پارکینگ)، باید طبق صورتمجلس تفکیکی اداره ثبت استفاده شوند.
بنابراین اگر در سند مالکیت عبارت «پارکینگ مزاحم» قید شده باشد، مالک آن حق استفاده از همان فضا را دارد، اما موظف است حق عبور سایر خودروها را رعایت کند.
حقوق و تکالیف مالک پارکینگ مزاحم
مالک چنین پارکینگی حق پارک در جای خود را دارد، ولی اگر خودروی او مانع عبور دیگران شود، باید در اسرع وقت آن را جابهجا کند. این موضوع بهویژه در آپارتمانهای کوچک اهمیت دارد و نیاز به همکاری و هماهنگی میان ساکنان دارد.
در صورت مزاحمت، چه اقدام قانونی میتوان کرد؟
اگر صاحب پارکینگ مزاحم همکاری نکند و مانع عبور سایر خودروها شود، ساکنان میتوانند ابتدا از مدیریت ساختمان بخواهند موضوع را حل کند. در صورت تکرار، شکایت به شورای حل اختلاف یا پلیس راهور امکانپذیر است.
پلیس در صورت ایجاد مزاحمت جدی، میتواند خودرو را با جرثقیل منتقل یا جریمه کند.
جریمه یا برخورد پلیس با پارک خودرو در جای مزاحم
بر اساس آییننامه راهنمایی و رانندگی، پارک در محلی که مانع عبور دیگران شود تخلف محسوب میشود. در مجتمعهای مسکونی، این موضوع با گزارش اهالی و نظر مدیر ساختمان قابل پیگیری است.
نحوه تشخیص پارکینگ مزاحم در سند ملک
یکی از نگرانیهای بزرگ خریداران و پیمانکاران این است که چطور تشخیص دهند پارکینگ در سند مزاحم است یا خیر. خوشبختانه راههای مشخصی برای این کار وجود دارد:
تشخیص از روی صورتمجلس تفکیکی
در صورتمجلس تفکیکی اداره ثبت، نوع پارکینگها با دقت مشخص میشود. اگر در بخش توضیحات پارکینگ عبارتهایی مانند
«پارکینگ مزاحم»، «پارکینگ دوم»، یا «پارکینگ با محدودیت دسترسی»
ذکر شده باشد، یعنی آن پارکینگ مزاحم است.
نشانههای پارکینگ مزاحم در سند رسمی
در سند مالکیت ملک، ممکن است چنین عباراتی دیده شود:
-
یک واحد پارکینگ مزاحم
-
پارکینگ دوم ردیفه
-
پارکینگ در دسترس محدود
در مقابل، اگر نوشته شده باشد «پارکینگ غیرمزاحم»، یعنی خودرو بهصورت مستقیم به خروجی راه دارد.
بررسی نقشه تفکیکی شهرداری برای اطمینان
در نقشههای تأییدشده شهرداری، پارکینگهای مزاحم معمولاً با رنگ یا علامت متفاوت مشخص میشوند. معماران و سازندگان میتوانند پیش از شروع فروش، با مراجعه به شهرداری نوع دقیق هر پارکینگ را استعلام بگیرند.
نکات مهم هنگام خرید یا فروش ملک دارای پارکینگ مزاحم
-
حتماً نوع پارکینگ در سند را بررسی کنید.
-
از فروشنده بخواهید نقشه تفکیکی یا صورتمجلس ثبت را ارائه دهد.
-
در مبایعهنامه، نوع پارکینگ (مزاحم یا غیرمزاحم) را ذکر کنید تا بعدها اختلافی پیش نیاید.
ارزش و تأثیر پارکینگ مزاحم در معاملات ملکی
تفاوت قیمت پارکینگ مزاحم با غیرمزاحم
ارزش پارکینگ مزاحم در بازار ملک معمولاً ۱۰ تا ۳۰ درصد کمتر از پارکینگ غیرمزاحم است. البته این اختلاف به موقعیت، متراژ ساختمان و تعداد واحدها بستگی دارد. در مناطق پرترافیک شهری، حتی همین نوع پارکینگ هم ارزش بالایی پیدا میکند.
آیا میتوان پارکینگ مزاحم را جداگانه فروخت؟
بهطور معمول، فروش پارکینگ مزاحم بدون رضایت سایر مالکان و بدون هماهنگی شهرداری و اداره ثبت غیرمجاز است. چون فضای آن ممکن است به مسیر عبور دیگران وابسته باشد.
تأثیر نوع پارکینگ بر ارزش ملک
در بسیاری از معاملات، وجود پارکینگ غیرمزاحم یکی از شاخصهای اصلی تعیین قیمت ملک است. خریداران تمایل دارند واحدی بخرند که در استفاده از پارکینگ آزادی کامل داشته باشند. از سوی دیگر، وجود پارکینگ مزاحم لزوماً به معنای بیارزشی نیست؛ چرا که داشتن هر نوع پارکینگ، نسبت به نداشتن آن، امتیاز محسوب میشود.
سوالات متداول درباره پارکینگ مزاحم
۱. پارکینگ مزاحم دقیقاً یعنی چه؟
پارکینگی است که برای خروج از آن باید خودرو دیگری جابهجا شود؛ معمولاً در ردیف دوم یا مقابل رمپ قرار دارد.
۲. تفاوت پارکینگ مزاحم و غیرمزاحم چیست؟
در نوع غیرمزاحم، خودرو بهطور مستقیم به خروجی دسترسی دارد، ولی در نوع مزاحم باید هماهنگی میان دو خودرو انجام شود.
۳. آیا پارکینگ مزاحم همان پارکینگ اشتراکی است؟
خیر، پارکینگ اشتراکی بین چند واحد بهصورت توافقی استفاده میشود، اما مزاحم مربوط به تداخل مسیر خودروهاست.
۴. آیا پلیس میتواند خودرو پارکشده در پارکینگ مزاحم را جریمه کند؟
بله، اگر مالک خودرو مانع عبور دیگران شود، با شکایت ساکنان، پلیس میتواند خودرو را جریمه یا حتی منتقل کند.
۵. در صورت بروز اختلاف، چه باید کرد؟
در ابتدا موضوع باید از طریق مدیر ساختمان پیگیری شود؛ در صورت تکرار، میتوان به شورای حل اختلاف مراجعه کرد.
۶. آیا پارکینگ مزاحم قابل تبدیل به غیرمزاحم است؟
فقط در صورتی که نقشه پارکینگ تغییر یابد و شهرداری تأیید کند؛ در غیر این صورت، خیر.
۷. آیا پارکینگ مزاحم ارزش دارد؟
بله، اما ارزش آن کمتر از پارکینگ غیرمزاحم است؛ داشتن حتی پارکینگ مزاحم بهتر از نداشتن پارکینگ است.
جمعبندی و توصیههای حقوقی
پارکینگ مزاحم پدیدهای است که در بسیاری از ساختمانهای شهری اجتنابناپذیر است. اگرچه گاهی باعث نارضایتی ساکنان میشود، اما با شفافسازی در اسناد، رعایت احترام متقابل و آگاهی از قوانین میتوان از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کرد.
نکات کلیدی برای خریداران و مستأجران
-
هنگام بازدید ملک، مسیر پارکینگ و نحوه دسترسی خودرو را بررسی کنید.
-
از مشاور املاک بخواهید نوع پارکینگ را صریح در قرارداد قید کند.
-
در آپارتمانهایی با پارکینگ محدود، پیش از خرید از نحوه استفاده واحدها مطلع شوید.
توصیه به ثبت دقیق نوع پارکینگ در سند
برای جلوگیری از اختلافات بعدی، سازندگان و مالکان باید نوع پارکینگ (مزاحم یا غیرمزاحم) را در صورتمجلس تفکیکی و سند رسمی قید کنند. این کار نهتنها شفافیت ایجاد میکند، بلکه ارزش معاملاتی ملک را نیز حفظ خواهد کرد.
اهمیت آگاهی از حقوق قانونی در مورد پارکینگ مزاحم
آگاهی از حقوق و تعهدات هر مالک، مهمترین عامل در حفظ آرامش و نظم در زندگی آپارتمانی است.
مالک پارکینگ مزاحم موظف است همکاری لازم را داشته باشد، اما دیگران نیز باید حق استفاده او از ملکش را محترم بشمارند.
