ایرانیت چیست؟
ایرانیت در واقع نوعی ورق موجدار پوششی است که برای سقف و دیوارهی ساختمانها، سولهها و گلخانهها استفاده میشود.
در گذشته ایرانیتها از ترکیب سیمان و الیاف آزبست ساخته میشدند که به دلیل استحکام بالا محبوبیت زیادی داشتند، اما بهدلیل خطرات بهداشتی، استفاده از آزبست در تولید ممنوع شد.
امروزه مدلهای جدید از ترکیباتی مانند سیمان بدون آزبست، فایبرگلاس، پلیکربنات (PVC) یا ورق فلزی گالوانیزه و آلومینیومی ساخته میشوند که علاوه بر مقاومت، زیبایی و ایمنی بیشتری دارند.
ویژگی انواع پوشش سقف ساختمان
برای انتخاب نوع مناسب ایرانیت، شناخت ویژگیهای فنی هر مدل اهمیت زیادی دارد. جدول زیر مقایسهای خلاصه از انواع ایرانیتها ارائه میدهد:
| نوع ایرانیت | جنس | ویژگیها | نقاط ضعف |
|---|---|---|---|
| ایرانیت سیمانی (آزبستدار قدیمی) | سیمان + الیاف آزبست | مقاوم، ارزان، بادوام | سرطانزا و غیرمجاز در ساختمانهای جدید |
| ایرانیت سیمانی بدون آزبست | سیمان + الیاف مصنوعی | مقاوم در برابر آتش، ایمنتر از نوع آزبستدار | نسبتاً سنگین و نیازمند سازهی قویتر |
| ایرانیت پلاستیکی (PVC / پلیکربنات) | پلاستیک فشرده | سبک، ضدزنگ، ضد UV، دارای رنگبندی زیاد | دوام کمتر در برابر ضربه و آفتاب بلندمدت |
| ایرانیت فایبرگلاس (شفاف یا نیمهشفاف) | الیاف شیشه + رزین | نیمهشفاف، سبک، مناسب گلخانه | شکننده در سرمای زیاد |
| ایرانیت فلزی (گالوانیزه یا آلومینیومی) | ورق فلزی پوششدار | مقاوم، ضدزنگ، مناسب مناطق پربارش | صدای باران زیاد، انتقال حرارت بالا |
| ایرانیت طرح سفال یا سنگریزهای | ورق گالوانیزه رنگی | ظاهر زیبا، مقاوم در برابر UV | قیمت بالاتر، نصب دقیقتر نیاز دارد |
مزایای ایرانیت
-
نصب سریع و آسان، با کمترین نیاز به تجهیزات سنگین
-
مقاومت بالا در برابر شرایط جوی (باران، باد، آفتاب و تگرگ)
-
طول عمر بالا (در مدلهای فلزی و سیمانی تا ۳۰ سال)
-
قابلیت استفاده در پروژههای متنوع از ویلا تا سوله صنعتی
-
قیمت مناسب نسبت به متریالهای مدرنتر مانند پانل یا کامپوزیت
-
امکان رنگآمیزی و هماهنگی با نما
معایب سقف ایرانیت
با وجود مزایای فراوان، ایرانیت بدون عیب نیست. برخی چالشهای آن عبارتاند از:
-
مدلهای سیمانی نسبتاً سنگین هستند و به اسکلت مقاوم نیاز دارند.
-
ایرانیت آزبستدار قدیمی به دلیل خطرات بهداشتی دیگر مجاز نیست.
-
نوع فایبرگلاس در سرمای زیاد ممکن است ترک بخورد یا شکننده شود.
-
در ایرانیت فلزی، صدای باران زیاد است و باید از عایق صوتی استفاده شود.
-
ایرانیتهای ارزانقیمت ممکن است در برابر آفتاب رنگ و شکل خود را از دست بدهند.
نحوه نصب ایرانیت
نصب صحیح ایرانیت، کلید دوام و آببندی مناسب سقف است. مراحل اصلی شامل موارد زیر است:
-
آمادهسازی زیرسازی: اجرای تیرآهن، پروفیل یا چوب بهعنوان تکیهگاه.
-
تنظیم شیب سقف: معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ درجه برای تخلیه آب باران کافی است.
-
قرار دادن ورقها با همپوشانی: هر ورق حدود ۱۵ سانتیمتر روی دیگری قرار میگیرد.
-
استفاده از پیچ و واشر مخصوص ایرانیت برای جلوگیری از نشتی آب.
-
نصب تیزهها و لبههای کناری برای زیبایی و آببندی کامل.
انواع مدلهای ایرانیت
ایرانیتها در مدلهای متنوعی عرضه میشوند که بسته به نیاز پروژه انتخاب میشوند:
-
ایرانیت موجدار سنتی – پرکاربردترین مدل در سقف سوله و انبار.
-
ایرانیت صاف یا مسطح – مناسب برای دیوار یا سقفهای مدرن.
-
ایرانیت طرح سفال – ظاهری شبیه سفال طبیعی اما وزن بسیار کمتر.
-
ایرانیت رنگی PVC – تنوع رنگ بالا، مناسب فضاهای تجاری.
-
ایرانیت طرح چوب یا سنگریزهای – گزینهای لوکس برای ویلا و بام شیبدار.
مراحل ساخت پنکوسیم (در ایرانیت سیمانی)
۱. مخلوط کردن سیمان، آب و الیاف مصنوعی برای تولید دوغاب اولیه.
۲. قالبگیری و شکلدهی موجدار روی قالبهای مخصوص.
۳. خشککردن در محیط کنترلشده برای جلوگیری از ترک.
۴. عملآوری (Curing) برای افزایش مقاومت.
۵. برش، سوراخکاری و بستهبندی برای حمل و نصب.
کاربردهای انواع ایرانیت
-
سقف سولهها، انبارها و کارگاهها
-
ویلاها، آلاچیقها و سقف پارکینگها
-
گلخانهها و فضاهای نیمهشفاف (ایرانیت فایبرگلاس)
-
دیوارهای موقت یا حفاظهای کارگاهی
-
سردرب فروشگاهها و تابلوهای تبلیغاتی
هزینه اجرا و نصب ایرانیت
قیمت نهایی اجرای سقف ایرانیت به عوامل مختلفی بستگی دارد:
-
نوع ورق (سیمانی، فلزی، پلاستیکی)
-
ضخامت و برند تولیدکننده
-
متراژ پروژه
-
هزینه حمل و نصب
میانگین قیمتها در سال ۱۴۰۴ حدوداً به شرح زیر است:
-
ایرانیت سیمانی: ۲۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان به ازای هر مترمربع
-
ایرانیت پلاستیکی یا فایبرگلاس: ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان
-
ایرانیت فلزی یا طرح سفال: ۵۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان
هزینه نصب معمولاً حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد قیمت مصالح است.
از ایرانیت تا سایر پوششهای سقف
ایرانیت اگرچه متریالی قدیمی محسوب میشود، اما هنوز بهدلیل قیمت مناسب و دوام بالا یکی از گزینههای اصلی در پوشش سقف است.
در مقابل، مصالح جدیدتر مانند ساندویچ پانلها یا ورقهای کامپوزیت آلومینیومی ظاهری مدرنتر، عایق بهتری و البته قیمت بالاتری دارند.
برای پروژههایی که هزینه، سرعت اجرا و مقاومت اهمیت بیشتری دارد، ایرانیت انتخابی هوشمندانه است.
سوالات متداول
۱. ایرانیت چه انواعی دارد و هر کدام برای چه نوع سقفی مناسباند؟
انواع ایرانیت شامل سیمانی، پلاستیکی (PVC)، فایبرگلاس، فلزی و طرح سفال است. برای سولهها و ویلاهای سبک معمولاً ایرانیت فلزی یا پلاستیکی استفاده میشود.
۲. دوام و طول عمر هر نوع ایرانیت چقدر است؟
ایرانیت سیمانی حدود ۲۰ تا ۳۰ سال، فلزی ۳۰ تا ۴۰ سال و پلاستیکی یا فایبرگلاس ۱۰ تا ۱۵ سال دوام دارد.
۳. برای مناطق گرم و آفتابی چه نوع ایرانیتی مناسبتر است؟
ایرانیتهای پلاستیکی یا فایبرگلاس با پوشش ضد UV بهترین گزینه هستند.
۴. آیا ایرانیت آزبستدار هنوز استفاده میشود؟
خیر. استفاده از ایرانیت آزبستدار به دلیل خطرات تنفسی و سرطانزا بودن، کاملاً ممنوع است.
۵. چطور از نشتی آب در سقف ایرانیتی جلوگیری کنیم؟
با نصب صحیح، استفاده از واشر آببند، شیب مناسب و همپوشانی ورقها.
۶. قیمت نصب ایرانیت چگونه محاسبه میشود؟
بسته به نوع ورق، متراژ، محل پروژه و دستمزد نصاب متفاوت است. معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ درصد قیمت مصالح است.
۷. آیا ایرانیت فایبرگلاس یا PVC در برابر آتش مقاوم است؟
در برابر حرارت مستقیم مقاوم نیستند، اما در دمای معمولی (تا حدود ۷۰–۸۰ درجه سانتیگراد) تغییر شکل نمیدهند.
۸. آیا ایرانیت در رنگها و طرحهای مختلف تولید میشود؟
بله، مدلهای PVC و طرح سفال در رنگهای متنوع و با ظاهر زیبا عرضه میشوند.
