تیرآهن INP چیست؟ همراه با بررسی کامل مشخصات و کاربرد های آن

تیرآهن INP چیست؟ معرفی و تعریف کلی

تیرآهن INP نوعی تیرآهن با مقطع I شکل است که بال‌های آن به‌صورت شیب‌دار طراحی شده‌اند. این طراحی باعث می‌شود ضخامت بال‌ها از مرکز به سمت لبه کاهش یابد.
اصطلاح INP مخفف عبارت I Normal Profile است و به معنای “تیرآهن با مقطع معمولی I” است.

تیرآهن INP نخستین بار بر اساس استاندارد DIN 1025 آلمان تولید شد و به همین دلیل در بسیاری از منابع مهندسی، به آن “تیرآهن DIN” نیز گفته می‌شود.

این نوع تیرآهن بیشتر در پروژه‌های سنتی، سازه‌های سبک و مکان‌هایی استفاده می‌شود که نیاز به مقاومت خمشی بالا ولی وزن کمتر وجود دارد.

تاریخچه و استاندارد تولید تیرآهن INP

استاندارد DIN 1025 از معتبرترین مراجع طراحی تیرآهن در جهان است. تولید تیرآهن INP در اروپا از دهه‌ی ۱۹۳۰ آغاز شد و به مرور به سایر کشورها از جمله ایران نیز راه یافت.
در ایران، کارخانه‌هایی مانند ذوب‌آهن اصفهان و فولاد البرز ایرانیان (فایکو) از تولیدکنندگان مطرح این نوع مقاطع هستند.

امروزه بیشتر پروژه‌های جدید بر اساس استاندارد IPE طراحی می‌شوند، اما INP همچنان در بسیاری از سازه‌های صنعتی و سنتی کاربرد دارد.

تفاوت تیرآهن INP با IPE و IPB (هاش)

بسیاری از مهندسان و خریداران، تفاوت دقیق بین انواع تیرآهن‌ها را نمی‌دانند.
مهم‌ترین تفاوت بین تیرآهن INP، IPE و IPB در شکل بال‌ها و ظرفیت باربری آن‌هاست:

• INP: بال‌ها شیب‌دار هستند (ضخامت از داخل به خارج کاهش می‌یابد).

• IPE: بال‌ها موازی‌اند و ضخامت یکنواخت دارند.

• IPB (هاش): بال‌ها پهن‌تر و ضخیم‌تر از جان هستند و برای بارهای سنگین مناسب‌اند.

بنابراین تیرآهن INP بیشتر در سازه‌های سبک و دهانه‌های کوتاه‌تر استفاده می‌شود، در حالی که IPE برای سازه‌های متداول و IPB برای ستون‌ها و بارهای سنگین کاربرد دارد.

مشخصات فنی و ظاهری تیرآهن INP

مقطع تیرآهن INP به شکل I است که از دو بال و یک جان (قسمت میانی) تشکیل می‌شود.
ضخامت بال‌ها به‌صورت تدریجی از مرکز به سمت لبه کاهش می‌یابد. این طراحی سبب کاهش وزن تیرآهن و سهولت در نصب می‌شود.

مشخصات فنی مهم:

• استاندارد تولید: DIN 1025

• وزن مخصوص فولاد: 7.۸۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب

• مقاومت کششی: حدود ۳۶۰ تا ۵۲۰ مگاپاسکال

• حد تسلیم: حدود ۲۴۰ تا ۳۰۰ مگاپاسکال

• طول‌های رایج: 6، ۹ و ۱۲ متر

• سایزهای متداول: از ۱۴۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر

تیرآهن INP را می‌توان به‌راحتی با جوشکاری، پیچ یا پرچ در سازه‌ها به کار برد.

جدول وزن و ابعاد تیرآهن INP

وزن تیرآهن INP بر اساس ابعاد و استاندارد DIN تعیین می‌شود. در جدول اشتال، برای هر سایز، وزن مشخصی بر حسب کیلوگرم بر متر آورده شده است.
به‌طور مثال:

(مقادیر بالا تقریبی و براساس جدول DIN هستند.)

ویژگی‌ها و مزایای استفاده از تیرآهن INP

1. وزن کمتر نسبت به تیرآهن‌های هاش
   → باعث صرفه‌جویی در هزینه حمل و نصب می‌شود.

2. قابلیت برش و جوشکاری آسان
   → مناسب برای پروژه‌هایی با اتصالات زیاد.

3. انعطاف‌پذیری بالا در سازه‌های سبک
   → در دهانه‌های کوتاه، عملکرد مناسبی دارد.

4. دسترسی آسان در بازار داخلی
   → به‌ویژه در سایزهای ۱۴ تا ۲۴۰ میلی‌متر.

5. قیمت اقتصادی‌تر نسبت به IPB
   → انتخابی مقرون‌به‌صرفه برای پروژه‌های متوسط.

کاربرد تیرآهن INP در صنایع و ساختمان‌سازی

تیرآهن INP به دلیل طراحی ساده و وزن کمتر، در پروژه‌های متنوعی استفاده می‌شود، از جمله:

• اسکلت فلزی ساختمان‌های مسکونی و اداری

• پل‌های کوچک و سازه‌های صنعتی سبک

• ساخت سوله و انبار

• پروژه‌های عمرانی با دهانه‌های کوتاه

• قاب‌ها و خرپاهای فلزی

در پروژه‌هایی که تمرکز بر وزن کمتر و نصب سریع است، INP گزینه‌ای کاربردی محسوب می‌شود.

نحوه تشخیص تیرآهن INP از سایر تیرآهن‌ها

برای تشخیص تیرآهن INP از IPE یا IPB کافی است به شکل بال‌ها توجه کنید:

• در INP، بال‌ها شیب‌دار و باریک‌تر در انتها هستند.

• در IPE، بال‌ها پهن و موازی‌اند.

• در IPB، بال‌ها پهن‌تر از جان هستند.

همچنین روی بدنه تیرآهن معمولاً علامت استاندارد و سایز حک می‌شود که می‌تواند به تشخیص سریع‌تر کمک کند.

تولیدکنندگان و برندهای معتبر تیرآهن INP در ایران

در بازار آهن ایران، برندهای مختلفی تیرآهن INP را تولید یا وارد می‌کنند.
مهم‌ترین تولیدکنندگان داخلی عبارت‌اند از:

• ذوب‌آهن اصفهان: با سابقه‌ترین تولیدکننده تیرآهن در کشور

• فایکو (فولاد البرز ایرانیان): تولیدکننده تیرآهن‌های سایز متوسط

• فولاد یزد: تأمین‌کننده تیرآهن‌های سبک و استاندارد

در کنار این برندها، نمونه‌های وارداتی از چین، روسیه و ترکیه نیز در بازار موجودند.

قیمت تیرآهن INP و عوامل مؤثر بر آن

قیمت تیرآهن INP مانند سایر مقاطع فولادی، روزانه بر اساس عوامل مختلفی تغییر می‌کند:

• نرخ جهانی فولاد و شمش

• نوسانات ارز در بازار داخلی

• هزینه حمل و انرژی

• برند و محل تولید

• سایز و وزن هر شاخه

به‌صورت کلی، تیرآهن INP به‌دلیل وزن کمتر نسبت به IPE و IPB، در رده‌ی اقتصادی‌تر قرار می‌گیرد.

راهنمای خرید تیرآهن INP از کارخانه یا بازار آهن

هنگام خرید تیرآهن INP، چند نکته کلیدی را حتماً در نظر بگیرید:

• استاندارد و گواهی کیفیت: مطمئن شوید محصول مطابق DIN 1025 باشد.

• وزن واقعی تیرآهن: با جدول اشتال مطابقت دهید.

• برند معتبر: از کارخانه‌های شناخته‌شده خرید کنید.

• بررسی سلامت ظاهری: وجود زنگ‌زدگی یا تاب‌خوردگی نشان از نگهداری نامناسب است.

• هزینه حمل و ارسال: در پروژه‌های بزرگ، هزینه حمل می‌تواند بخش مهمی از قیمت نهایی باشد.

جمع‌بندی و نکات نهایی

تیرآهن INP یکی از مقاطع پرکاربرد و اقتصادی در صنعت ساختمان‌سازی است.
طراحی شیب‌دار بال‌ها، وزن کمتر، و مقاومت مناسب در برابر نیروهای خمشی باعث شده این تیرآهن هنوز هم جایگاه خود را در پروژه‌های مختلف حفظ کند.

با وجود اینکه استاندارد IPE امروزه در پروژه‌های مدرن رایج‌تر است، اما در بسیاری از سازه‌های سبک و صنعتی، INP به دلیل قیمت کمتر و نصب آسان‌تر، انتخابی هوشمندانه به شمار می‌آید.

اطلاعات کلیدی (فکت‌های مهم)

سوالات متداول درباره تیرآهن INP

تیرآهن INP چیست و چه تفاوتی با سایر تیرآهن‌ها دارد؟
تیرآهن INP نوعی تیرآهن با بال‌های شیب‌دار است که طبق استاندارد DIN آلمان ساخته می‌شود. تفاوت آن با IPE در زاویه بال‌هاست.

تفاوت بین تیرآهن INP و IPE در چیست؟
در INP بال‌ها شیب‌دار و در IPE بال‌ها موازی هستند. به همین دلیل IPE برای دهانه‌های بلند مناسب‌تر است.

تیرآهن INP در چه سایزهایی تولید می‌شود؟
سایزهای متداول بین ۱۴۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر و در طول‌های ۶، ۹ و ۱۲ متری موجود است.

آیا تیرآهن INP برای سازه‌های سنگین مناسب است؟
خیر، این نوع بیشتر برای سازه‌های سبک و نیمه‌سنگین استفاده می‌شود.

نحوه تشخیص تیرآهن INP از IPE چگونه است؟
به شیب بال‌ها دقت کنید؛ در INP، ضخامت بال از داخل به سمت لبه کاهش می‌یابد.

آیا تیرآهن INP در ایران تولید می‌شود؟
بله، کارخانه‌هایی مانند ذوب‌آهن اصفهان و فایکو از تولیدکنندگان اصلی آن هستند.