تفاوت ناودانی upa و unp

ناودانی چیست و چه کاربردی دارد؟

ناودانی پروفیلی فولادی با مقطع U شکل است که از دو بال و یک جان (قسمت میانی) تشکیل شده.
این مقطع به‌صورت نورد گرم یا سرد تولید می‌شود و در بخش‌های مختلفی مانند:

• ساخت اسکلت فلزی

• ستون و تیر فرعی سازه‌ها

• ساخت قاب ماشین‌آلات

• مهاربندی و اتصالات فلزی
  کاربرد دارد.

ناودانی‌ها بر اساس وزن، ضخامت بال‌ها، شکل مقطع و استاندارد تولید در مدل‌های مختلفی ساخته می‌شوند. دو مدل رایج آن UPA و UNP هستند که در ادامه با جزئیات معرفی می‌شوند.

آشنایی با ناودانی UPA

ناودانی UPA نوعی ناودانی سبک‌تر است که معمولاً طبق استاندارد ملی ایران یا جداول اشتال داخلی تولید می‌شود.
این نوع ناودانی:

• دارای بال‌های موازی است،

• ضخامت کمتری نسبت به UNP دارد،

• و در پروژه‌های سبک‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به‌دلیل سبک بودن، قیمت تمام‌شده آن کمتر است و حمل‌ونقل آسان‌تری دارد.
در بسیاری از کارگاه‌ها و سازه‌های کوچک از ناودانی UPA برای ساخت قفسه‌ها، اسکلت‌های سبک، درب‌ها، شاسی ماشین‌آلات و سازه‌های موقت استفاده می‌شود.

معرفی ناودانی UNP

ناودانی UNP مطابق با استاندارد اروپایی DIN 1026 تولید می‌شود و در نقشه‌ها گاهی با نماد UPN نیز شناخته می‌شود.
این نوع ناودانی دارای بال‌های مایل (زاویه‌دار) است و ضخامت بال‌ها به سمت بیرون افزایش می‌یابد.
ویژگی‌های اصلی ناودانی UNP:

• مقاومت خمشی و فشاری بالا

• دقت ابعادی بیشتر

• تولید طبق استانداردهای بین‌المللی

• مناسب برای پروژه‌های صنعتی و سازه‌های سنگین

به‌طور معمول، ناودانی UNP از کشورهای ترکیه، روسیه، چین و گاهی اروپای غربی وارد می‌شود و به عنوان ناودانی اروپایی شناخته می‌شود.

تفاوت اصلی ناودانی UPA و UNP

تفاوت این دو مدل در چند شاخص اصلی قابل بررسی است:

تفاوت در شکل ظاهری و ابعاد

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها بین UPA و UNP در شکل ظاهری است.
بال‌های UPA موازی و نازک‌تر هستند، در حالی که در UNP بال‌ها زاویه‌دار و ضخیم‌تر می‌باشند.
این تفاوت باعث می‌شود UNP در برابر نیروهای فشاری و خمشی عملکرد بهتری داشته باشد.
همچنین، در جدول اشتال، ابعاد ناودانی UNP دقیق‌تر تعریف شده‌اند و تطابق بهتری با استانداردهای سازه‌ای بین‌المللی دارند.

تفاوت در وزن و ضخامت بال‌ها

در سایزهای مشابه، ناودانی UNP حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سنگین‌تر از UPA است.
برای نمونه:

• وزن ناودانی UNP 100 حدود ۸.۶ کیلوگرم در هر متر است.

• وزن ناودانی UPA 100 حدود ۷.۳ کیلوگرم در هر متر می‌باشد.

این اختلاف وزن در پروژه‌های بزرگ تأثیر قابل توجهی بر هزینه تمام‌شده و ظرفیت باربری دارد.

تفاوت در نوع فولاد و ترکیب شیمیایی

در بیشتر موارد، ناودانی‌های UNP از فولادهایی با کیفیت بالاتر (مطابق EN10025 یا DIN ST37) ساخته می‌شوند.
اما در UPA ممکن است از فولاد معمولی‌تر استفاده شود، چون نیاز به مقاومت بسیار بالا وجود ندارد.
همین موضوع یکی از دلایل اصلی تفاوت در قیمت، دوام و کارایی این دو نوع ناودانی است.

جدول مقایسه مشخصات فنی UPA و UNP

مزایا و معایب هر نوع ناودانی

مزایای UPA:

• وزن کمتر و حمل آسان‌تر

• قیمت پایین‌تر

• مناسب برای پروژه‌های سبک و عمومی

معایب UPA:

• مقاومت پایین‌تر

• محدودیت در کاربردهای سنگین

مزایای UNP:

• مقاومت مکانیکی بالا

• دقت ابعادی و کیفیت فولاد بیشتر

• مناسب برای سازه‌های سنگین و صنعتی

معایب UNP:

• قیمت بالاتر

• معمولاً وارداتی و وابسته به بازار خارجی

نحوه تشخیص ناودانی UPA از UNP

برای تشخیص این دو نوع، می‌توان به چند نکته ساده توجه کرد:

• در UNP بال‌ها زاویه‌دار هستند، در حالی که در UPA کاملاً موازی‌اند.

• وزن UNP بیشتر است و در ظاهر ضخیم‌تر به نظر می‌رسد.

• روی ناودانی‌های وارداتی معمولاً علامت استاندارد DIN 1026 حک می‌شود.

• رنگ یا کیفیت سطح در UNP معمولاً یکنواخت‌تر و تمیزتر است.

کاربرد هر نوع ناودانی در صنعت و ساختمان

• UPA: برای ساخت چهارچوب‌ها، قفسه‌ها، ماشین‌آلات سبک، نرده‌ها و سازه‌های موقت مناسب است.

• UNP: در اسکلت فلزی ساختمان‌ها، ستون‌های باربر، پل‌ها، سوله‌ها و سازه‌های صنعتی استفاده می‌شود.

استانداردهای بین‌المللی مرتبط با ناودانی‌ها

مهم‌ترین استاندارد جهانی ناودانی، DIN 1026-1 است که ابعاد، وزن، تلرانس و مشخصات مکانیکی را تعیین می‌کند.
در ایران نیز استاندارد ملی ISIRI 4477 برای تولید ناودانی‌های سبک و سنگین وجود دارد.

استاندارد DIN 1026 و نقش آن در تعیین ابعاد

استاندارد DIN 1026 آلمان مرجع اصلی برای تولید ناودانی‌های نوع UNP است.
این استاندارد ابعاد جان، ضخامت بال، شعاع خم و وزن هر سایز را مشخص می‌کند و مبنای طراحی سازه‌های فولادی در اروپا و بسیاری از کشورهاست.

تفاوت تولید ناودانی فابریک و پرسی

ناودانی‌های فابریک مستقیماً از نورد گرم فولاد تولید می‌شوند و استحکام بالاتری دارند.
در مقابل، ناودانی‌های پرسی از برش و خم ورق فولادی ساخته می‌شوند و معمولاً برای کارهای سبک‌تر استفاده می‌شوند.
بیشتر ناودانی‌های UPA در ایران به صورت فابریک تولید می‌شوند.

نکاتی برای انتخاب ناودانی مناسب بر اساس پروژه

• اگر پروژه سبک و اقتصادی است، UPA گزینه بهتری است.

• اگر مقاومت، دوام و استاندارد جهانی اهمیت دارد، UNP انتخاب مطمئن‌تری است.

• همیشه وزن، استاندارد و کشور سازنده را بررسی کنید.

• از فروشندگان معتبر خرید کنید تا از اصالت و کیفیت کالا مطمئن شوید.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

تفاوت ناودانی UPA و UNP تنها در ظاهر خلاصه نمی‌شود؛ بلکه شامل تفاوت در استاندارد تولید، مقاومت، وزن، ضخامت بال‌ها و کیفیت فولاد است.
ناودانی UNP بر اساس استاندارد اروپایی DIN 1026 تولید می‌شود و برای سازه‌های سنگین و صنعتی گزینه‌ای ایده‌آل است.
در مقابل، ناودانی UPA به‌عنوان نوع سبک‌تر و اقتصادی‌تر، برای پروژه‌های کوچک و عمومی مناسب‌تر است.

شناخت دقیق این تفاوت‌ها به مهندسان و مجریان کمک می‌کند تا با انتخاب درست، هزینه‌ها را کاهش و ایمنی سازه را افزایش دهند.

سؤالات متداول درباره تفاوت ناودانی UPA و UNP

۱. ناودانی UPA و UNP دقیقاً چه تفاوتی دارند؟
UPA سبک‌تر، با بال‌های موازی و تولید داخل است. UNP سنگین‌تر، زاویه‌دار و بر اساس استاندارد DIN 1026 ساخته می‌شود.

۲. چرا ناودانی UNP سنگین‌تر از UPA است؟
به دلیل ضخامت بیشتر بال‌ها و استفاده از فولاد با چگالی بالاتر.

۳. آیا می‌توان از UPA به جای UNP استفاده کرد؟
فقط در پروژه‌های سبک و غیرسازه‌ای. در سازه‌های باربر، جایگزینی توصیه نمی‌شود.

۴. تفاوت قیمت این دو نوع ناودانی چقدر است؟
UPA معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد ارزان‌تر است، اما بسته به سایز و برند ممکن است متفاوت باشد.

۵. ناودانی UNP بر اساس چه استانداردی تولید می‌شود؟
بر اساس DIN 1026-1 که استاندارد اروپایی تولید ناودانی است.

۶. چگونه می‌توان ناودانی اروپایی را تشخیص داد؟
با بررسی علامت حک‌شده روی بدنه و دقت ابعادی بالاتر نسبت به نمونه‌های داخلی.

۷. تفاوت ناودانی UPA، UPE و UNP چیست؟
UPA سبک‌تر، UNP سنگین‌تر و UPE دارای بال‌های موازی و ضخیم‌تر است که بین دو مدل قرار دارد.

۸. کدام نوع برای سازه‌های فلزی بهتر است؟
UNP به دلیل مقاومت و کیفیت فولاد بالاتر، برای سازه‌های فلزی گزینه‌ی مطمئن‌تری است.