بررسی جامع ورق ST و ویژگی‌های آن

ورق ST یکی از پرکاربردترین انواع ورق‌های فولادی در صنایع ساختمانی و صنعتی است. این ورق‌ها به‌دلیل استحکام مکانیکی مناسب، قابلیت جوشکاری بالا و قیمت اقتصادی، در پروژه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.
ورق‌های ST بر اساس استاندارد آلمانی DIN 17100 تولید می‌شوند و با اعدادی مانند ST37، ST44 و ST52 شناخته می‌شوند. عدد درج‌شده کنار حروف ST بیانگر مقدار استحکام کششی فولاد بر حسب مگاپاسکال است.

ورق ST چیست و چه کاربردی دارد؟

حروف ST مخفف کلمه‌ی Steel است که در سیستم نام‌گذاری فولادهای ساختمانی استفاده می‌شود. این نوع فولادها جزو فولادهای ساده کم‌کربن هستند که قابلیت فرم‌دهی و جوشکاری بالایی دارند.
ورق‌های ST معمولاً به‌صورت ورق سیاه نورد گرم (Hot Rolled Sheet) عرضه می‌شوند و در ضخامت‌های ۱.۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر با عرض‌های ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی‌متر تولید می‌گردند.

کاربردهای اصلی آن شامل موارد زیر است:

• ساخت اسکلت فلزی ساختمان‌ها

• پل‌سازی و سازه‌های سنگین

• ساخت مخازن، تانک‌ها و شاسی ماشین‌آلات

• تجهیزات صنعتی، جرثقیل‌ها و ماشین‌آلات سنگین

آشنایی با استاندارد DIN 17100 در تولید ورق ST

استاندارد DIN 17100 یکی از معتبرترین استانداردهای آلمانی برای فولادهای ساختمانی است که ترکیب شیمیایی، مقاومت کششی، خواص مکانیکی و الزامات تولید ورق را تعیین می‌کند.
این استاندارد بعدها در استاندارد اروپایی EN 10025 به‌روزرسانی شده است، که در آن معادل‌های جدیدی برای ورق‌های ST معرفی شده‌اند:

• ST37 ≈ S235JR

• ST44 ≈ S275JR

• ST52 ≈ S355JR

معرفی انواع ورق ST (شامل ST37، ST44 و ST52)

ST37

ورق ST37 فولادی نرم با درصد پایین کربن (حدود ۰.۱۷٪) است.
ویژگی اصلی آن قابلیت جوشکاری و انعطاف بالاست، بنابراین بیشتر در سازه‌های ساختمانی سبک مانند اسکلت فلزی و قطعاتی که فشار زیادی تحمل نمی‌کنند، استفاده می‌شود.

ST44

این نوع فولاد، ترکیبی بین ST37 و ST52 است. مقاومت آن بالاتر از ST37 بوده و در صنایع ماشین‌سازی و قطعات صنعتی با بار متوسط کاربرد دارد.

ST52

ورق ST52 از فولاد پرکربن ساخته می‌شود و دارای مقاومت کششی حدود ۵۲۰ مگاپاسکال است. این ورق برای پروژه‌های سنگین مانند پل‌سازی، ساخت شاسی ماشین‌آلات صنعتی و جرثقیل‌ها بسیار مناسب است.

تفاوت ورق ST37، ST44 و ST52 از نظر خواص و کاربرد

تفاوت اصلی بین این گریدها در مقدار کربن، منگنز و مقاومت کششی آن‌هاست.
هرچه عدد ST بالاتر باشد، ورق سخت‌تر و مقاوم‌تر می‌شود، ولی از انعطاف آن کاسته می‌شود.

ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی ورق‌های ST

در جدول زیر ترکیب تقریبی فولادهای ST آورده شده است:

ویژگی‌های فنی مشترک بین گریدهای ST:

• قابلیت جوشکاری و فرم‌دهی بسیار خوب

• مقاومت متوسط در برابر خوردگی

• استحکام مناسب نسبت به وزن

• قابل استفاده در عملیات نورد گرم

کاربرد ورق‌های ST در صنایع ساختمانی و صنعتی

ورق‌های ST در حوزه‌های مختلفی کاربرد دارند، از جمله:

• ساخت اسکلت فلزی ساختمان‌ها و سوله‌ها

• پل‌سازی و سازه‌های عمرانی سنگین

• تولید مخازن و تانک‌های ذخیره

• ساخت شاسی کامیون و ماشین‌آلات

• ساخت تجهیزات صنعتی و بدنه جرثقیل‌ها

در پروژه‌های ساختمانی، ST37 گزینه‌ای اقتصادی با قابلیت جوشکاری بالاست، در حالی که در سازه‌های سنگین و صنعتی، ST52 انتخابی مقاوم و مطمئن محسوب می‌شود.

مزایا و معایب استفاده از ورق ST

مزایا:

• تنوع گرید و مقاومت

• قابلیت شکل‌دهی و جوشکاری بالا

• موجود بودن در ابعاد و ضخامت‌های متنوع

• استحکام مناسب برای سازه‌های فلزی

معایب:

• مقاومت پایین در برابر خوردگی نسبت به فولادهای آلیاژی

• نیاز به رنگ یا پوشش محافظ در محیط‌های مرطوب

تفاوت ورق ST با سایر ورق‌های فولادی موجود در بازار

در بازار فولاد، ورق‌های ST معمولاً با گریدهایی مانند A36، CK45 و A516 مقایسه می‌شوند.
ورق ST37 از نظر خواص مکانیکی نزدیک به A36 آمریکایی است، اما ST52 از نظر استحکام با فولادهای A516-Gr70 برابری می‌کند.
مزیت ST در سادگی ترکیب، قابلیت تولید بالا و قیمت مناسب‌تر نسبت به فولادهای آلیاژی است.

عوامل مؤثر بر قیمت ورق ST و نحوه تعیین قیمت روز

قیمت ورق‌های ST بر اساس چند عامل اصلی تعیین می‌شود:

• نوع و گرید ورق (ST37 ارزان‌تر از ST52)

• ضخامت و ابعاد ورق

• برند و کشور تولیدکننده

• نرخ ارز و قیمت جهانی فولاد

• هزینه‌های حمل و برش

برای اطلاع از قیمت روز، معمولاً از منابع معتبر بازار آهن یا کارخانه‌های بزرگ مانند فولاد مبارکه استفاده می‌شود.

نکات مهم در انتخاب و خرید ورق ST مناسب پروژه

1. بررسی گواهی تست کارخانه (Mill Test Certificate) برای اطمینان از اصالت کالا

2. انتخاب گرید متناسب با نوع پروژه (سبک، نیمه‌سنگین یا سنگین)

3. توجه به استاندارد DIN یا EN در زمان خرید

4. بررسی ضخامت واقعی و کیفیت سطح ورق

5. خرید از تأمین‌کنندگان معتبر با خدمات برش و حمل مطمئن

جمع‌بندی و توصیه‌های نهایی درباره استفاده از ورق ST

ورق‌های ST به‌دلیل تنوع در مقاومت و ویژگی‌های مکانیکی، یکی از انتخاب‌های هوشمندانه برای پروژه‌های عمرانی و صنعتی محسوب می‌شوند.
اگر به‌دنبال ورقی با قیمت مناسب، قابلیت جوشکاری بالا و استحکام کافی هستید، ST37 بهترین گزینه است.
در مقابل، برای سازه‌های سنگین و صنعتی، ST52 با مقاومت بالا و دوام بیشتر انتخاب ایده‌آل‌تری خواهد بود.

انتخاب گرید مناسب بر اساس نوع کاربرد، شرایط محیطی و هزینه نهایی پروژه، مهم‌ترین گام در بهره‌گیری بهینه از این فولادهاست.

سوالات متداول

۱. ورق ST چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
نوعی ورق فولادی ساده‌کربنی است که بر اساس استاندارد DIN 17100 تولید می‌شود و در انواع ST37، ST44 و ST52 وجود دارد.

۲. تفاوت بین ST37 و ST52 چیست؟
ST52 مقاومت کششی و استحکام بالاتری دارد و برای سازه‌های سنگین‌تر استفاده می‌شود، در حالی که ST37 نرم‌تر و اقتصادی‌تر است.

۳. آیا ورق ST قابلیت جوشکاری دارد؟
بله، این ورق‌ها به‌ویژه ST37، از جوش‌پذیری عالی برخوردارند.

۴. ورق ST در چه ابعاد و ضخامت‌هایی تولید می‌شود؟
از ضخامت ۱.۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر و عرض‌های ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی‌متر به‌صورت نورد گرم تولید می‌شود.

۵. تفاوت ورق ST با ورق سیاه چیست؟
ورق ST نوعی ورق سیاه است که تحت استاندارد خاص تولید می‌شود، در حالی که “ورق سیاه” اصطلاحی عمومی برای ورق‌های نورد گرم است.