تعریف استیل ۳۱۶ و استیل ۳۰۴
هر دو نوع ۳۰۴ و ۳۱۶ از خانوادهی استیلهای آستنیتی ضدزنگ (Austenitic Stainless Steels) هستند.
پایهی اصلی آنها از آهن، کروم و نیکل تشکیل شده است.
تفاوت اصلی در ترکیب شیمیایی آنهاست:
| ویژگی | استیل ۳۰۴ | استیل ۳۱۶ |
|---|---|---|
| کروم (Cr) | ۱۸–۲۰٪ | ۱۶–۱۸٪ |
| نیکل (Ni) | ۸–۱۰.۵٪ | ۱۰–۱۴٪ |
| مولیبدن (Mo) | ندارد | ۲–۳٪ دارد |
| کربن (C) | حداکثر ۰.۰۸٪ | حداکثر ۰.۰۸٪ |
| نوع آلیاژ | آستنیتی | آستنیتی |
استیل ضد زنگ ۳۱۶ و کاربرد آن
استیل ۳۱۶ یکی از مقاومترین انواع استیل ضدزنگ است.
به دلیل وجود مولیبدن در ترکیب شیمیاییاش، مقاومت بالایی در برابر خوردگی حفرهای (Pitting Corrosion) دارد.
ویژگیهای فنی مهم استیل ۳۱۶:
-
مقاومت عالی در برابر آب دریا و محلولهای کلردار
-
پایداری حرارتی تا حدود ۱۳۷۵–۱۴۰۰ درجه سانتیگراد
-
غیرمغناطیسی و قابل جوشکاری آسان
-
دوام بالا در محیطهای خورنده شیمیایی و صنعتی
کاربردهای رایج استیل ۳۱۶:
-
صنایع دریایی و ساخت تجهیزات کشتی
-
تجهیزات شیمیایی، دارویی و پزشکی
-
ساخت پمپها، مخازن و مبدلهای حرارتی
-
تجهیزات استخرها و سطوح در تماس با کلر
-
سازهها یا نردههای فضای باز در مناطق مرطوب
بهطور خلاصه، اگر محیط تماس با آب شور، رطوبت دائمی یا مواد شیمیایی دارد، استیل ۳۱۶ بهترین انتخاب است.
استیل ضد زنگ ۳۰۴ و کاربردهای آن
استیل ۳۰۴ پرمصرفترین نوع استنلس استیل در جهان است.
این گرید ترکیبی از کروم (۱۸٪) و نیکل (۸٪) دارد که باعث مقاومت قابل قبول در برابر زنگزدگی در شرایط عادی میشود.
ویژگیهای فنی استیل ۳۰۴:
-
مقاومت کششی حدود ۵۰۵ MPa
-
چگالی ۸.۰ g/cm³
-
نقطه ذوب بالا (۱۴۰۰–۱۴۵۰°C)
-
قابلیت جوشکاری و فرمدهی عالی
-
غیرمغناطیسی در حالت آنیل شده
کاربردهای استیل ۳۰۴:
-
لوازم آشپزخانه، سینک، ظروف و یخچال
-
تجهیزات صنایع غذایی و نوشیدنی
-
بدنه آسانسورها و نردههای داخلی
-
روکشهای تزئینی و نماهای داخلی
-
تابلوها و المانهای دکوراتیو
در محیطهای معمولی، استیل ۳۰۴ انتخابی اقتصادی، زیبا و کاربردی است که ظاهر براق و مقاومت کافی برای مصارف خانگی و ساختمانی دارد.
تفاوتهای استیل ۳۰۴ و ۳۱۶
در نگاه اول، این دو نوع استیل از نظر ظاهری شباهت زیادی دارند، اما تفاوتهای فنی و عملکردی آنها در شرایط محیطی نمایان میشود.
| ویژگی | استیل ۳۰۴ | استیل ۳۱۶ |
|---|---|---|
| مقاومت در برابر خوردگی | خوب | بسیار عالی (مناسب محیط دریایی) |
| وجود مولیبدن | ندارد | دارد (۲–۳٪) |
| مقاومت در برابر کلر و نمک | ضعیفتر | بسیار بالا |
| مقاومت در برابر حرارت | تا ۸۷۰°C | تا ۹۲۵°C |
| قابلیت جوشکاری | عالی | عالی |
| قیمت | پایینتر | حدود ۲۰–۴۰٪ گرانتر |
| کاربرد اصلی | محیطهای خشک و داخلی | محیطهای مرطوب، دریایی یا شیمیایی |
استیل ۳۰۴ بهتره یا ۳۱۶؟
پاسخ بستگی به محیط استفاده و بودجه پروژه دارد.
-
اگر در محیط داخلی، خشک یا کمریسک از نظر زنگزدگی کار میکنید (مثل آشپزخانه یا فضای داخلی ساختمان)، استیل ۳۰۴ گزینهی مناسبتر و مقرونبهصرفهتری است.
-
اما اگر پروژهی شما در تماس با رطوبت دائمی، هوای مرطوب، آب استخر یا دریا است، بدون تردید استیل ۳۱۶ انتخاب بهتری خواهد بود.
در واقع، استیل ۳۱۶ برای طول عمر بیشتر طراحی شده است، در حالی که استیل ۳۰۴ انتخابی اقتصادی و همهمنظوره است.
دیگر تفاوتهای مرتبط با استیلها
تفاوت استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در فلاسک:
فلاسکهای باکیفیتتر معمولاً از استیل ۳۱۶ ساخته میشوند چون در برابر تماس با مایعات اسیدی (مثل قهوه یا چای) مقاومترند. در حالی که فلاسکهای ارزانتر از ۳۰۴ تولید میشوند.
تفاوت قیمت استیل ۳۰۴ و ۳۱۶:
بهدلیل وجود نیکل و مولیبدن بیشتر در ۳۱۶، این آلیاژ بین ۲۰ تا ۴۰ درصد گرانتر از ۳۰۴ است.
استیل ۳۰۴ بگیر است یا نگیر؟
استیل ۳۰۴ در حالت عادی نگیر است، اما اگر در اثر کار سرد تغییر ساختار دهد ممکن است کمی خاصیت مغناطیسی پیدا کند.
تفاوت استیل ۳۰۴ و ۴۳۰:
استیل ۴۳۰ از نوع فریتی (بگیر) است و نیکل ندارد؛ مقاومت کمتری در برابر زنگزدگی دارد ولی ارزانتر است.
تفاوت استیل ۳۰۴ و ۳۱۰:
استیل ۳۱۰ در دماهای بسیار بالا (تا ۱۱۰۰°C) مقاومتر است و برای کورهها و صنایع حرارتی استفاده میشود.
فرق استیل بگیر و نگیر:
استیل بگیر خاصیت مغناطیسی دارد (مثل ۴۳۰)، درحالیکه استیل نگیر مثل ۳۰۴ و ۳۱۶ غیرمغناطیسی است و مقاومت بالاتری در برابر زنگزدگی دارد.
سؤالات متداول
۱. تفاوت ترکیب شیمیایی استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ چیست؟
استیل ۳۱۶ دارای عنصر مولیبدن (Mo) است که مقاومت خوردگی را افزایش میدهد؛ ۳۰۴ فاقد این عنصر است.
۲. آیا هر دو نوع استیل ضد زنگ هستند؟
بله، هر دو جزو استیلهای ضد زنگاند، اما ۳۱۶ در برابر نمک و مواد شیمیایی مقاومتر است.
۳. استیل ۳۰۴ در آب دریا زنگ میزند؟
بله، در تماس طولانیمدت با آب دریا یا محیطهای کلردار ممکن است دچار خوردگی نقطهای شود.
۴. آیا استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در صنایع غذایی مجاز هستند؟
بله، هر دو مورد تأیید سازمانهای بینالمللی برای تماس با مواد غذایی هستند.
۵. تفاوت استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در قیمت چقدر است؟
معمولاً استیل ۳۱۶ بین ۲۰ تا ۴۰ درصد گرانتر از ۳۰۴ است، بسته به میزان نیکل و مولیبدن.
۶. چطور میتوان استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ را تشخیص داد؟
از نظر ظاهری تقریباً شبیهاند؛ تنها با تست مولیبدن (Moly Test) یا آنالیز XRF میتوان نوع واقعی را مشخص کرد.
۷. آیا استیل ۳۱۶ هم ممکن است زنگ بزند؟
در شرایط خاص و تماس مداوم با کلر غلیظ یا اسید، بله. اما بهمراتب کمتر از ۳۰۴.
۸. برای استفاده در نمای ساختمان، کدام بهتر است؟
اگر ساختمان در منطقهی مرطوب یا ساحلی است، ۳۱۶ انتخاب بهتری است. در مناطق خشک، ۳۰۴ کافی است.
